Çözümü göster
n(H₃O⁺) = n(OH⁻).
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Mide ekşimesi yaşayan biri antiasit tablet kullanır; tarım arazisindeki aşırı asitli toprağa kireç eklenir. Bu uygulamalarda bir asit ile bir baz tepkimeye girerek birbirinin etkisini azaltır. Bu tepkimeye nötralleşme denir.
Kuvvetli bir asit ile kuvvetli bir bazın sulu çözeltileri karıştırıldığında tuz ve su oluşur:
HCl(suda) + NaOH(suda) → NaCl(suda) + H₂O(s)
Tepkimede gerçekte H₃O⁺ (H⁺) ile OH⁻ iyonları birleşir; net iyon denklemi:
H⁺(suda) + OH⁻(suda) → H₂O(s)
Na⁺ ve Cl⁻ iyonları seyirci iyondur. Nötralleşme ekzotermik bir tepkimedir.
Nötralleşme üç ölçütle izlenebilir:
• pH değişimi: Asit çözeltisine baz eklendikçe pH yükselir; tam nötralleşmede (kuvvetli asit–kuvvetli baz) pH = 7 olur.
• İndikatörün renk değişimi: Fenolftalein asidik ve nötr ortamda renksiz, bazik ortamda pembedir.
• İletkenlik: H⁺ ve OH⁻ iyonları birleşip su oluşturdukça iyon derişimi değişir ve iletkenlik azalır; tam nötralleşme noktasından sonra fazla eklenen baz iletkenliği yeniden artırır.
Monofonksiyonel kuvvetli asit ile kuvvetli baz tam nötralleştiğinde asidin H⁺ mol sayısı bazın OH⁻ mol sayısına eşittir:
na = nb, yani Ma · Va = Mb · Vb
Mol sayıları eşit değilse fazla olan tür artar ve son çözeltinin pH değeri artan türe göre hesaplanır. Artan iyonun derişimi bulunurken toplam hacim kullanılır. Nötralleşme için eşit hacimlerin karıştırılması değil, eşit mol sayıları gereklidir.
Örnek 1. 100 mL 0,2 M HCl ile 100 mL 0,18 M NaOH çözeltileri karıştırılıyor. Son çözeltinin 25 °C'deki pH değeri kaçtır?
HCl: 0,1 · 0,2 = 0,02 mol H⁺. NaOH: 0,1 · 0,18 = 0,018 mol OH⁻. Tepkimeden sonra 0,002 mol H⁺ artar. Toplam hacim 0,2 L olduğu için [H⁺] = 0,002 / 0,2 = 0,01 M ve pH = 2 bulunur.
Örnek 2. 0,1 M'lik 50 mL HNO₃ çözeltisini tam nötralleştirmek için 0,2 M KOH çözeltisinden kaç mL gerekir?
Ma·Va = Mb·Vb: 0,1 · 50 = 0,2 · Vb ve Vb = 25 mL bulunur.
Örnek 3. Bir öğrenci 0,1 M HCl ile 0,05 M NaOH çözeltilerinden eşit hacimlerde karıştırırsa tam nötralleşme olacağını söylüyor. Hatası nedir?
Eşit hacimlerde HCl'nin mol sayısı NaOH'ninkinin iki katıdır. Tam nötralleşme için mol sayıları eşit olmalıdır; bu karışımda H⁺ artar ve çözelti asidik kalır. Öğrenci hacim eşitliğini mol eşitliği sanmıştır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.