Çözümü göster
Endometrium rahmin iç tabakasıdır ve döngü boyunca yapısal değişimler geçirir. Yumurtalık folikülü ve testise ait yapılarla aynı yerde veya görevde değildir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
İnsanda üreme, özelleşmiş organlar ve hormonlar tarafından yönetilen düzenli bir süreçtir. Bu bölümde erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı, gametlerin üretim yeri ve izlediği yol ile menstrual döngüdeki hormon-organ ilişkisi incelenir. Bilgiler eğitim amaçlıdır; kişisel doğurganlık hesabı ya da tedavi kararı verilmez.
Erkek üreme sisteminin başlıca kısımları ve görevleri şunlardır:
• Testis: sperm üretir ve testosteron hormonunu salgılar. Vücut dışındaki skrotumda bulunur; sperm üretimi için gerekli, vücut sıcaklığından biraz düşük bir sıcaklık sağlar.
• Epididim: spermlerin olgunlaştığı ve depolandığı kanaldır.
• Sperm kanalı: spermleri epididimden üretraya taşır.
• Seminal vezikül, prostat ve bulbouretral bezler: spermin hareketi ve beslenmesi için sıvı salgılar.
• Üretra ve penis: spermlerin vücut dışına çıkışını sağlar.
Dişi üreme sisteminin başlıca kısımları ve görevleri şunlardır:
• Yumurtalık: yumurta hücresini üretir; östrojen ve progesteron hormonlarını salgılar.
• Yumurta kanalı: yumurtayı rahime taşır; döllenme genellikle bu kanalda gerçekleşir.
• Rahim: embriyonun yerleşip geliştiği organdır; iç yüzeyi kan damarlarından zengin bir doku (endometrium) ile kaplıdır.
• Vajina: doğum kanalı ve cinsel birleşme organıdır.
Sperm testiste üretilir, epididimde olgunlaşır, sperm kanalı ve üretradan geçerek vücut dışına çıkar. Yumurta yumurtalıkta olgunlaşır ve yumurtlama ile yumurta kanalına geçer. Gametlerin üretildiği yer ile taşındıkları yol ayrı kavramlardır: sperm üretim yeri testis, taşınma yolu sperm kanalı ve üretradır.
Menstrual döngü, ortalama 28 gün sürecek şekilde ele alınabilir (kişiden kişiye değişir; sorularda gün sayıları ve varsayımlar verilir). Hipofiz bezinin hormonları (FSH ve LH) ile yumurtalık hormonları (östrojen, progesteron) birlikte çalışır:
• Folikül evresi: FSH etkisiyle bir foliküldeki yumurta gelişir; folikül östrojen salgılar ve östrojen rahim iç yüzeyini kalınlaştırır.
• Yumurtlama: östrojenin yükselmesi LH salgısında ani artışa yol açar ve yumurta yumurtalıktan çıkar (ortalama döngüde yaklaşık 14. gün).
• Luteal evre: boşalan folikül, progesteron salgılayan yapıya dönüşür; progesteron rahim iç yüzeyini döllenmiş yumurtaya hazırlar.
• Döllenme olmazsa progesteron ve östrojen düzeyi düşer, rahim iç yüzeyi dökülür: adet kanaması (menstruasyon).
Döllenme ve yerleşme olursa döngü gebelik süresince durur.
Üreme sistemlerinin sağlığı dengeli beslenme, hijyen ve düzenli sağlık kontrolleriyle korunur. Üreme sistemi ve hormonlarla ilgili bilgiye ulaşırken kaynağın bilimsel olup olmadığına bakılmalıdır. Bütün döngülerde aynı günde kesin yumurtlama olacağı varsayılamaz; döngü uzunluğu kişiden kişiye ve aydan aya değişebilir.
Örnek 1. Testislerin vücut dışında bulunmasının biyolojik avantajı nedir?
Sperm üretimi vücut sıcaklığından biraz daha düşük bir sıcaklıkta daha verimli olur. Skrotum bu ortamı sağlar.
Örnek 2. 28 günlük ideal bir döngüde östrojen düzeyi 12. günde yükselip 14. günde LH ani artış gösteriyor. 14. günde ne beklenir?
Yumurtlama beklenir. LH artışı yumurtanın folikülden çıkmasını tetikler.
Örnek 3. Döllenme gerçekleşmezse progesteron ve östrojen düzeyleri ve rahim iç yüzeyi nasıl değişir?
Her iki hormonun düzeyi düşer. Hormon desteği kesilen rahim iç yüzeyi dökülür ve adet kanaması başlar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.