MegaSoru

Kromozomlarda Ayrılmama 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kromozomlarda Ayrılmama Konu Anlatımı

Mayoz ya da mitoz sırasında kromozomlar bazen doğru biçimde ayrılmaz. Bu olaya ayrılmama denir ve oluşan hücrelerde kromozom sayısının normalden farklı olmasına yol açar. Bu bölümde ayrılmamanın nasıl gerçekleştiği, ürünlerin kromozom sayılarının nasıl izlendiği ve sonuçların nasıl yorumlanacağı ele alınır. Amaç kişisel tanı koymak değil, süreci anlamaktır.

Ayrılmama nedir?

Ayrılmama, bölünme sırasında ayrılması gereken kromozomların ya da kromatitlerin ayrılmayıp aynı kutba gitmesidir. Sonuçta bir yavru hücre bir kromozom fazla, diğeri bir kromozom eksik olur. Bu sayısal değişiklik, mayozda eşey hücrelerinde olursa gelecek nesilleri etkileyebilir.

Mayoz I de ayrılmama

Anafaz I de bir homolog çift ayrılmayıp aynı kutba giderse mayoz I sonunda iki hücreden biri bu kromozom çiftinin ikisini de, diğeri hiç taşımaz. Mayoz II normal ilerlerse dört gametin sonucu şöyledir: ikisi n + 1, ikisi n − 1 kromozomlu olur; hiçbiri normal (n) değildir.

Mayoz II de ayrılmama

Mayoz I normal geçip bir hücrede anafaz II de kardeş kromatitler ayrılmazsa, o hücreden bir gamet n + 1, diğeri n − 1 kromozomlu olur. Aynı mayozdan gelen öteki hücre normal bölünürse iki normal (n) gamet oluşur. Yani toplam dört gametin ikisi normal, biri n + 1, biri n − 1 dir. Ayrılmama sonucundan, olayın mayoz I de mi mayoz II de mi olduğu her zaman anlaşılmayabilir; bu belirsizlik veriye göre değerlendirilir.

Normal gametle birleşme

n + 1 kromozomlu bir gamet normal (n) bir gametle birleşirse zigotun kromozom sayısı 2n + 1 olur; bir kromozom üç kopya taşır (trizomi). n − 1 kromozomlu gamet normal gametle birleşirse 2n − 1 olur; bir kromozomun yalnız bir kopyası bulunur (monozomi). İnsanda 21. kromozomun üç kopya taşıması (toplam 47 kromozom) Down sendromuna neden olur. Sendromlarla ilgili ayrıntıların ezberlenmesi gerekmez; önemli olan kromozom sayısını izleyebilmektir.

Mitozda ayrılmama ve yorumlama sınırları

Ayrılmama mitozda da olabilir. Gelişimin erken döneminde bir mitozda ayrılmama olursa vücutta kromozom sayısı farklı iki hücre soyu bulunabilir. Dört mayoz ürününün hepsi işlevsel yumurta değildir; dişide yalnızca biri yumurtaya dönüşür. Kromozom sayısındaki bir farklılık, tek başına kişisel tanı koymak için yeterli kanıt değildir; sonuçlar uzmanlarca değerlendirilir. Bu olaya sahip insanlara karşı duyarlı ve saygılı olmak da gerekir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir canlıda 2n = 10 dur. Mayoz I de bir homolog çift ayrılmıyor. Oluşan dört gametin kromozom sayıları nedir?

İkisi 6 (n + 1), ikisi 4 (n − 1) kromozomlu olur; hiçbiri 5 kromozomlu normal gamet değildir.

Örnek 2. Mayoz II de bir hücrede kardeş kromatitler ayrılmıyor ve öteki hücre normal bölünüyor. 2n = 8 olan canlıda dört gametin kromozom sayıları nedir?

İkisi 4 (normal), biri 5 (n + 1), biri 3 (n − 1) kromozomlu olur.

Örnek 3. n + 1 kromozomlu bir gamet normal gametle birleşirse 2n = 46 olan insanda zigotun kromozom sayısı kaç olur?

n = 23 olduğundan n + 1 = 24 ve normal gamet 23 kromozomludur. Zigot 47 kromozomlu olur (bir kromozom üç kopya, trizomi).

Özetle

  • Ayrılmama, ayrılması gereken kromozom ya da kromatitlerin aynı kutba gitmesidir.
  • Mayoz I de ayrılmamada dört gametin hiçbiri normal değildir: ikisi n + 1, ikisi n − 1 olur.
  • Mayoz II de ayrılmamada dört gametten ikisi normaldir; biri n + 1, biri n − 1 olur.
  • n + 1 gametin normal gametle birleşmesi trizomiye, n − 1 gametin birleşmesi monozomiye yol açar.
  • Sayısal farklılık tek başına kişisel tanı kanıtı değildir; mekanizma her zaman kromozom sayısından çıkarılamaz.

Kromozomlarda Ayrılmama — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Mayoz I de izlenen tek T homolog çifti normalde karşı kutuplara gitmelidir. Kayda göre iki homolog da aynı kutba gitmiş; başka hata yoktur. Bu olay nedir?
ANormal homolog dağılımı.
BDNA eşlenmesinin normal tamamlanması.
CT homologlarının mayoz I de ayrılmaması.
DMayoz II de kardeşlerin normal ayrılması.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
İlk turda ayrılması beklenen homologların birlikte bir kutba gitmesi ayrılmamadır. Aynı kromozomun iki kardeşinin ilk turda birlikte kalmasıyla karıştırılmaz.
2Kolay
Tek T kromozomu türü için mayoz I ve mayoz II ayrılmaması karşılaştırılıyor. Hangi eşleme doğrudur?
Aİlk turda homologlar, ikinci turda kardeş kromatitler ayrılamaz.
Bİlk turda kardeşler, ikinci turda homologlar ayrılamaz.
Cİki turda da yalnız farklı bireylerin çekirdekleri ayrılamaz.
Dİki turda da yalnız hücre zarının boğumlanması bozulur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Mayoz I homolog çiftin karşı kutuplara dağılımını, mayoz II kardeşlerin ayrılmasını içerir. Hatanın adı hangi turun hangi ilişkisini ayıramadığına göre değerlendirilir.
3Orta
Bir üreme hücresi modeli n+1, karşı normal üreme hücresi n kromozom taşıyor. Simülasyonda birleşme gerçekleşiyor ve kromozom kaybı olmuyor. Başlangıç birleşme ürünü nasıl sayılır?
A2n+1.
B2n.
Cn+1.
D3 n.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Birleşmede iki girdinin kromozomları toplanır:(n+1)+n=2n+1. Bu, başlangıç sayımıdır; gelişim veya klinik sonuç hakkında veri verilmemiştir.
4Orta
Bir mayoz modelinin sonunda dört fiziksel ürün görülmüştür. Kromozomların ürünlere nasıl dağıldığı ölçülmemiştir. Bu gözlem hangi yorumu destekler?
ADört ürün varsa her ürün kesin normal n taşır.
BDört ürün oluştuğu bilinir; bu sayı tek başına ayrılmama olmadığını kanıtlamaz.
CDört ürün görülmesi ayrılmamanın kesin ilk turda olduğunu gösterir.
DHer ürün zorunlu işlevsel insan yumurtasıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Normal ve tek ayrılmama hatası içeren mayozlar tamamlanmış sitokinezlerle dört ürün verebilir. Mekanizmayı ayırmak için kromozom dağılımı veya soy bilgisi gerekir.
5Zor
Tek bir homolog çiftin mayoz I de ayrılmaması veya mayoz II nin yalnız bir hücresinde kardeşlerin ayrılmaması modelleniyor. Başka hata, kayıp veya ek bölünme yoktur. Son dört üründe ilgili türün normal tek kopyasını taşıyan ürün sayıları nasıl karşılaştırılır?
Aİki hata türünde de 4 normal ürün vardır.
Bİlk tur hatasında 0, tek ikinci tur hatasında 2 normal ürün vardır.
Cİlk tur hatasında 2, tek ikinci tur hatasında 0 normal ürün vardır.
Dİki hata türünde de yalnız 3 normal ürün vardır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
İlk tur hatası iki ilk ürünün ikisini de etkiler; normal ikinci turlar iki fazla ve iki eksik ürün verir. Tek ikinci tur hatası ise diğer ilk tur dalının iki normal ürününü değiştirmez.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular