Çözümü göster
Enzimler biyolojik katalizörlerdir. Tepkime hızını artırmaları, ürünün tüm maddesini veya gerekli enerjinin tümünü verdikleri anlamına gelmez.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Hücrelerde gerçekleşen tepkimelerin çoğu, enzim adı verilen biyolojik katalizörler sayesinde canlılık için uygun bir hızda gerçekleşir. Enzimler tepkimeyi hızlandırır ama tepkimeye enerji vermez ve tepkimeden değişmeden çıkar. Bu konuda enzimlerin genel yapısını, enzim ile substrat arasındaki etkileşimi ve aktivasyon enerjisi kavramını öğreniriz.
• Enzimler canlı hücrelerde üretilen biyolojik katalizörlerdir; çoğu protein yapısındadır.
• Tepkimeyi hızlandırırlar; tepkimeye girip değişmeden çıktıkları için tekrar tekrar kullanılabilirler.
• Tepkimenin yönünü ya da üretilen ürünlerin türünü belirlemezler; yalnızca tepkimenin hızını artırırlar.
• Enzimler bir enerji kaynağı değildir; tepkimeye enerji vermezler.
• Ürünlerdeki atomlar enzimden değil, substrattan gelir.
• Basit enzim: yalnızca proteinden oluşan enzimdir.
• Bileşik enzim: protein kısmı (apoenzim) ile protein olmayan yardımcı kısımdan oluşur.
• Yardımcı kısım bir mineral (kofaktör) ya da organik bir molekül (koenzim) olabilir; bazı vitaminler koenzimlerin yapısına katılır.
• Bileşik enzim ancak iki kısım birlikte bulunduğunda çalışır; yalnız apoenzim ya da yalnız yardımcı kısım tek başına etkili değildir.
• Enzimin etki ettiği maddeye substrat denir. Substrat enzimin aktif bölge adı verilen kısmına bağlanır.
• Bağlanma sonucu enzim-substrat kompleksi oluşur, tepkime gerçekleşir ve ürünler ayrılır; enzim serbest kalır.
• İndüklenmiş uyum modeline göre substrat bağlanırken aktif bölge biraz şekil değiştirerek substrata daha iyi uyar.
• Enzimler genellikle belirli substratlara etki eder; bu özelliğe özgüllük denir.
• Bir tepkimenin başlaması için gereken en düşük enerjiye aktivasyon enerjisi denir.
• Enzimler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimenin daha düşük sıcaklıkta ve daha hızlı gerçekleşmesini sağlar.
• Enzim tepkimenin başlangıç ve son enerji düzeylerini değiştirmez; yalnızca tepkimenin aşması gereken engeli düşürür.
• pH ve sıcaklığın enzim etkinliğine etkisi deneylerle ayrıca incelenir.
Örnek 1. Bir tepkimede enzim kullanıldığında ürünün oluşma süresi kısalmış, ancak oluşan ürün miktarı değişmemiştir. Bu sonuç enzimin hangi özelliğini gösterir?
Enzimin tepkimeyi hızlandırdığını ama ürün miktarını ve türünü belirlemediğini gösterir. Ürün miktarı substrat miktarına bağlıdır; enzim yalnızca tepkimenin daha kısa sürede gerçekleşmesini sağlar.
Örnek 2. Bir bileşik enzimin yalnızca protein kısmı substratla aynı ortama konulmuş, tepkimenin hızlanmadığı gözlenmiştir. Bunun nedeni nedir?
Bileşik enzim, protein kısmı (apoenzim) ile yardımcı kısım birlikte bulunduğunda çalışır. Yardımcı kısım olmadığı için enzim etkinlik gösterememiştir.
Örnek 3. Bir öğrenci "Enzimler tepkimeye enerji verdikleri için tepkimeyi hızlandırır." demiştir. Bu ifadedeki yanlış nedir?
Enzimler enerji vermez. Tepkimenin başlaması için gereken aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırırlar ve tepkimeden değişmeden çıkarlar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.