Çözümü göster
Verilen üç bölüm korunur; yağ asidi bu temel nükleotit listesine ait değildir. Soru hazır kartla sonradan eklenen kaydı karşılaştırır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Nükleik asitler canlıların kalıtsal bilgisini taşıyan ve bu bilginin kullanılmasında görev alan büyük organik moleküllerdir. İki çeşit nükleik asit vardır: DNA (deoksiribonükleik asit) ve RNA (ribonükleik asit). Bu konuda nükleik asitlerin yapı birimi olan nükleotidi, DNA ile RNA arasındaki farkları ve nükleik asitlerle ilgili bilgilerin güvenilir kaynaklardan nasıl doğrulanacağını öğreniriz.
Nükleik asitlerin yapı birimi nükleotittir. Bir nükleotit üç bölümden oluşur:
• Beş karbonlu bir şeker (DNA'da deoksiriboz, RNA'da riboz),
• Bir fosfat grubu,
• Azotlu bir organik baz.
Nükleotitler birbirine şeker ve fosfat grupları üzerinden bağlanarak uzun zincirler oluşturur.
• Şeker: DNA'da deoksiriboz, RNA'da riboz bulunur.
• Bazlar: DNA'da adenin (A), guanin (G), sitozin (C) ve timin (T); RNA'da adenin, guanin, sitozin ve urasil (U) bulunur. Timin yalnızca DNA'da, urasil yalnızca RNA'da bulunur.
• Zincir sayısı: DNA genellikle iki zincirli, RNA genellikle tek zincirlidir.
• DNA'nın iki zincirinde adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir. Bu nedenle çift zincirli bir DNA'da adenin sayısı timin sayısına, guanin sayısı sitozin sayısına eşittir.
• DNA kalıtsal bilgiyi saklar; RNA bu bilginin kullanılmasında görev alır.
• Canlının özelliklerine ilişkin bilgi DNA'daki nükleotitlerin diziliş sırasında saklanır.
• Farklı canlıların ve aynı türün farklı bireylerinin DNA'larındaki nükleotit dizilişi farklıdır.
• DNA ökaryot hücrelerde çoğunlukla çekirdekte bulunur; ayrıca mitokondri ve kloroplastta da DNA bulunur. Prokaryot hücrelerde DNA sitoplazmadadır.
• Bir model ya da görsel DNA'yı anlatırken eşleşme kurallarına, şeker ve baz türlerine uyuyor mu diye kontrol edilir.
• Bir kaynakta "RNA'da timin bulunur" gibi bir ifade varsa başka güvenilir kaynaklarla karşılaştırılır ve tutarsızlık kaydedilir.
• Bir model gerçeğin basitleştirilmiş hâlidir; her ayrıntıyı göstermeyebilir. Modelin göstermediği bir özelliği "yok" saymamak gerekir.
Örnek 1. Çift zincirli bir DNA molekülünde 300 adenin ve 200 guanin nükleotidi bulunmaktadır. Bu molekülde kaç timin ve kaç sitozin vardır?
Adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir. Bu nedenle timin sayısı 300, sitozin sayısı 200'dür. Toplam nükleotit sayısı 300 + 300 + 200 + 200 = 1000 olur.
Örnek 2. Bir nükleik asit örneğinde urasil bazı ve riboz şekeri saptanmıştır. Bu örnek hangi nükleik asittir?
RNA'dır. Urasil bazı ve riboz şekeri RNA'ya özgüdür; DNA'da timin ve deoksiriboz bulunur.
Örnek 3. Bir ders notunda DNA modeli çizilmiş ve bir zincirdeki adenin karşısına guanin yerleştirilmiştir. Bu model nasıl değerlendirilir?
Model hatalıdır. Çift zincirli DNA'da adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir. Modeldeki eşleşme bu kurala uymadığı için düzeltilmelidir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.