Çözümü göster
Güçlü etkileşimli sıvının buhar basıncı düşüktür; dış basınca eşitlenmesi için daha yüksek sıcaklık gerekir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Deniz kenarında su 100 °C'de kaynarken yüksek bir dağın tepesinde daha düşük sıcaklıkta kaynar; düdüklü tencerede ise 100 °C'nin üzerinde kaynar. Kaynama sıcaklığı yalnızca sıvının cinsine değil, sıvının üzerindeki basınca da bağlıdır.
Bir sıvı ısıtıldıkça buhar basıncı artar. Buhar basıncı sıvının üzerindeki dış basınca eşit olduğunda buharlaşma yalnız yüzeyde değil, sıvının her yerinde gerçekleşir ve kabarcıklar oluşur. Bu olaya kaynama, bu sıcaklığa kaynama sıcaklığı denir. Dış basınç 1 atm iken ölçülen kaynama sıcaklığına normal kaynama noktası denir (su için 100 °C). Kaynama süresince sıcaklık sabit kalır; verilen ısı molekülleri buhar hâline geçirmek için kullanılır.
• Moleküller arası etkileşim: Etkileşim güçlü ise buhar basıncı düşüktür ve buhar basıncının dış basınca ulaşması için daha yüksek sıcaklık gerekir. Hidrojen bağı yapan su (100 °C), benzer büyüklükteki ama hidrojen bağı yapmayan maddelere göre çok yüksek kaynama noktasına sahiptir. Apolar maddelerde molekül büyüdükçe London kuvvetleri arttığı için kaynama noktası yükselir.
• Dış basınç: Dış basınç azaldıkça (yükseklere çıkıldıkça) kaynama sıcaklığı düşer; dış basınç arttıkça (düdüklü tencere) yükselir.
Bir iddiayı kanıtlarken veriler değişkenler arasındaki ilişkiyi gösterecek şekilde düzenlenir. Örneğin farklı yükseltilerde suyun kaynama sıcaklığını gösteren bir tablo, basınç azaldıkça kaynama sıcaklığının düştüğünü ortaya koyar. Isıtıcı gücünü artırmak sıvının kaynama noktasına daha çabuk ulaşmasını sağlar, ama kaynama sıcaklığını değiştirmez.
Örnek 1. Su, etanol ve dietil eter 1 atm basınçta ısıtılıyor. Kaynama sıcaklıkları nasıl sıralanır?
Kaynama sıcaklığı moleküller arası etkileşim arttıkça yükselir. Su en güçlü hidrojen bağlarını, etanol daha zayıf hidrojen bağlarını yapar; dietil eter kendi molekülleri arasında hidrojen bağı yapmaz. Sıra su > etanol > dietil eter şeklindedir.
Örnek 2. Düdüklü tencerede yemeğin daha çabuk pişmesinin nedeni nedir?
Düdüklü tencere kapalı olduğu için içindeki basınç 1 atm'nin üzerine çıkar. Dış basınç arttığı için suyun kaynama sıcaklığı 100 °C'nin üzerine yükselir. Yiyecek daha yüksek sıcaklıkta piştiği için süre kısalır.
Örnek 3. Bir öğrenci ocağın altını açarak kaynayan suyun sıcaklığını artırabileceğini düşünüyor. Doğru mu?
Yanlıştır. Kaynama sırasında sıcaklık sabittir; fazla verilen ısı daha fazla suyun buharlaşmasını sağlar. Kaynama sıcaklığını değiştiren ısıtıcı gücü değil, dış basınç ve sıvının cinsidir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.