MegaSoru

Viskozite 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Viskozite Konu Anlatımı

Bal kaşıktan yavaş yavaş süzülürken su hızla akar. Sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnç viskozite olarak adlandırılır. Viskozitesi büyük sıvılar yavaş akar, yani akışkanlığı düşüktür.

Viskozite ve akışkanlık

Bir sıvı akarken molekül katmanları birbiri üzerinden kayar. Moleküller birbirini ne kadar güçlü çekiyorsa kayma o kadar zorlaşır ve viskozite büyür. Akışkanlık viskozitenin tersi gibi düşünülebilir: viskozitesi büyük sıvının akışkanlığı düşüktür. Viskozite, yoğunlukla aynı şey değildir; örneğin bazı yağlar sudan az yoğun olduğu hâlde sudan daha viskozdur.

Viskoziteyi etkileyen faktörler

• Moleküller arası etkileşim: Etkileşim güçlendikçe viskozite artar. Gliserin, molekül başına üç O–H grubu sayesinde çok sayıda hidrojen bağı yaptığı için sudan çok daha viskozdur.
• Molekül büyüklüğü ve biçimi: Uzun zincirli moleküller birbirine dolanır ve viskozite artar (motor yağı, bal).
• Sıcaklık: Sıcaklık arttıkça moleküllerin hareketi artar, etkileşimleri daha kolay yenilir; viskozite azalır. Isıtılan bal daha kolay akar.

Gözlemle örüntü bulmak

Viskozite, sıvının belirli bir mesafeyi akarak alma süresi ya da sıvı içinde düşen bir bilyenin hızı ölçülerek karşılaştırılabilir. Karşılaştırma yapılırken sıcaklık, kullanılan düzenek ve sıvı miktarı aynı tutulmalıdır. Farklı sıvılarla yapılan ölçümlerden, moleküller arası etkileşimin güçlü olduğu sıvıların daha yavaş aktığı örüntüsü elde edilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Su, gliserin ve etanolü aynı sıcaklıkta (25 °C) viskoziteye göre sıralayınız. (Ölçülen değerler: gliserin yaklaşık 950, etanol yaklaşık 1,1, su yaklaşık 0,9 birim)

Gliserin molekülünde üç O–H grubu bulunduğu için çok sayıda hidrojen bağı kurar ve açık ara en viskoz sıvıdır. Etanolün viskozitesi sudan biraz büyüktür: etanol molekülü daha büyüktür ve karbon zinciri moleküllerin birbiri üzerinden kaymasını zorlaştırır. Sıra gliserin > etanol > su şeklindedir. Bu örnek, viskozitenin yalnızca hidrojen bağı sayısına değil molekül büyüklüğüne de bağlı olduğunu gösterir.

Örnek 2. Kışın arabanın motor yağı yazdan daha kalın görünür. Bunun nedeni nedir?

Sıcaklık düştükçe moleküllerin hareketi azalır ve aralarındaki etkileşimler daha etkin olur. Bu nedenle soğukta yağın viskozitesi artar ve daha yavaş akar.

Örnek 3. Bir öğrenci "Yağ suyun üstünde yüzdüğüne göre sudan daha az viskozdur" diyor. Hatası nedir?

Yağın suyun üstünde yüzmesi yoğunluğunun sudan küçük olduğunu gösterir; viskozite hakkında bilgi vermez. Viskozite akmaya karşı dirençtir ve yoğunluktan farklı bir özelliktir.

Özetle

  • Viskozite sıvının akmaya karşı direncidir; viskozite büyüdükçe akışkanlık azalır.
  • Moleküller arası etkileşim güçlendikçe ve moleküller büyüdükçe viskozite artar.
  • Sıcaklık arttıkça viskozite azalır.
  • Viskozite ile yoğunluk farklı özelliklerdir.
  • Viskozite karşılaştırmasında sıcaklık ve düzenek aynı tutulmalıdır.

Viskozite — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Viskozite nedir?
ABir akışkanın akmaya karşı gösterdiği direnç
BBir sıvının birim hacminin kütlesi
CBir sıvının buharlaşma eğilimi
DBir sıvının kaynama sıcaklığı
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Viskozite akmaya karşı dirençtir; viskozitesi yüksek sıvılar yavaş akar.
2Kolay
Oda sıcaklığında bal ile suyun akışı karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
ASuyun viskozitesi baldan büyüktür
BBalın viskozitesi sudan büyüktür
Cİkisinin viskozitesi eşittir
DViskozite karşılaştırılamaz
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bal sudan çok daha yavaş akar; akmaya karşı direnci, yani viskozitesi daha büyüktür.
3Orta
Gliserinin (her molekülünde üç O–H grubu bulunur) sudan çok daha viskoz olmasının nedeni hangisidir?
AGliserinin apolar olması
BGliserinde moleküller arası etkileşim bulunmaması
CMolekül başına daha çok hidrojen bağı oluşturabilmesi ve moleküllerin daha büyük olması
DGliserinin iyonik olması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Üç O–H grubu birçok hidrojen bağı kurar; büyük moleküller birbirine daha çok tutunur ve akış zorlaşır.
4Orta
Aynı sıcaklıkta su, gliserin ve bal için viskozitenin büyükten küçüğe sıralanışı hangisidir?
ASu > gliserin > bal
BGliserin > su > bal
CBal > su > gliserin
DBal > gliserin > su
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Bal ve gliserin sudan çok daha yavaş akar; bal genellikle gliserinden de daha viskozdur.
5Zor
Aseton, su ve gliserin sıvılarında aynı sıcaklıkta viskozitenin küçükten büyüğe sıralanışı hangisidir?
AGliserin < su < aseton
BSu < aseton < gliserin
CAseton < gliserin < su
DAseton < su < gliserin
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Hidrojen bağı yapmayan asetonun etkileşimleri en zayıftır; suda hidrojen bağı vardır; gliserin çok sayıda hidrojen bağı ve büyük moleküllere sahiptir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular