Çözümü göster
H₂O hidrojen ve oksijen ametallerinden oluşur; aralarında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ vardır. Diğerleri metal–ametal bileşikleridir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Suyun, oksijenin, karbon dioksitin ve şekerin yapısında metal yoktur; bu maddelerdeki atomlar elektron aktarmaz, elektronlarını ortaklaşa kullanır. Ametal atomları arasında elektronların ortak kullanılmasıyla oluşan bağa kovalent bağ denir.
İki ametal atomu yaklaştığında her iki çekirdek de aradaki elektronları çeker. Atomlar valans elektronlarından birer tanesini ortaya koyarak bir elektron çifti oluşturur ve bu çift iki çekirdek tarafından birlikte çekilir. Ortak elektron çiftinin iki çekirdek tarafından çekilmesi atomları bir arada tutar.
H₂ molekülünde iki hidrojen atomu birer elektronunu ortaklaşa kullanır; böylece her biri helyum dizilimine (dublet) ulaşmış olur.
İki atom arasında ortak kullanılan elektron çifti sayısına göre bağ tekli (bir çift), ikili (iki çift) veya üçlü (üç çift) olur.
• H₂, Cl₂, HCl: tekli bağ
• O₂: ikili bağ (O=O)
• N₂: üçlü bağ (N≡N)
Bir atomun yapabileceği kovalent bağ sayısı genellikle oktete ulaşmak için ihtiyaç duyduğu elektron sayısına eşittir: H 1, O 2, N 3, C 4 bağ yapar.
Aynı tür iki atom arasındaki bağda (H₂, Cl₂, O₂) ortak elektronlar iki çekirdek tarafından eşit çekilir; bu bağ apolar kovalent bağdır.
Farklı atomlar arasındaki bağda (H–Cl, O–H) elektronegatifliği büyük olan atom ortak elektronları kendine daha çok çeker; bu atom kısmi negatif (δ−), diğer atom kısmi pozitif (δ+) yük kazanır. Bu bağ polar kovalent bağdır. Elektronegatiflik farkı arttıkça bağın polarlığı artar; fark çok büyük olduğunda (metal–ametal çiftlerinde) elektron aktarımı gerçekleşir ve iyonik bağ oluşur.
Örnek 1. H–F, H–Cl ve H–Br bağlarını polarlığa göre sıralayınız. (Elektronegatiflik: H 2,1; F 4,0; Cl 3,0; Br 2,8)
Elektronegatiflik farkları: H–F için 1,9; H–Cl için 0,9; H–Br için 0,7. Fark büyüdükçe bağ daha polar olduğu için sıralama H–F > H–Cl > H–Br'dir.
Örnek 2. N₂ molekülünde atomlar arasında kaç elektron çifti ortak kullanılır?
Azotun 5 valans elektronu vardır ve oktete ulaşmak için 3 elektrona ihtiyaç duyar. İki azot atomu üç elektron çiftini ortak kullanır; bağ üçlü kovalent bağdır (N≡N).
Örnek 3. Cl₂ ve HCl moleküllerindeki bağlar nasıl sınıflandırılır?
Cl₂'de iki özdeş atom arasında ortak elektronlar eşit çekildiği için bağ apolar kovalenttir. HCl'de klor hidrojenden daha elektronegatif olduğu için ortak elektronlar klora daha yakındır; bağ polar kovalenttir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.