MegaSoru

Kovalent Bağ 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kovalent Bağ Konu Anlatımı

Suyun, oksijenin, karbon dioksitin ve şekerin yapısında metal yoktur; bu maddelerdeki atomlar elektron aktarmaz, elektronlarını ortaklaşa kullanır. Ametal atomları arasında elektronların ortak kullanılmasıyla oluşan bağa kovalent bağ denir.

Kovalent bağın oluşumu

İki ametal atomu yaklaştığında her iki çekirdek de aradaki elektronları çeker. Atomlar valans elektronlarından birer tanesini ortaya koyarak bir elektron çifti oluşturur ve bu çift iki çekirdek tarafından birlikte çekilir. Ortak elektron çiftinin iki çekirdek tarafından çekilmesi atomları bir arada tutar.
H₂ molekülünde iki hidrojen atomu birer elektronunu ortaklaşa kullanır; böylece her biri helyum dizilimine (dublet) ulaşmış olur.

Tekli, ikili ve üçlü bağ

İki atom arasında ortak kullanılan elektron çifti sayısına göre bağ tekli (bir çift), ikili (iki çift) veya üçlü (üç çift) olur.
• H₂, Cl₂, HCl: tekli bağ
• O₂: ikili bağ (O=O)
• N₂: üçlü bağ (N≡N)
Bir atomun yapabileceği kovalent bağ sayısı genellikle oktete ulaşmak için ihtiyaç duyduğu elektron sayısına eşittir: H 1, O 2, N 3, C 4 bağ yapar.

Polar ve apolar kovalent bağ

Aynı tür iki atom arasındaki bağda (H₂, Cl₂, O₂) ortak elektronlar iki çekirdek tarafından eşit çekilir; bu bağ apolar kovalent bağdır.
Farklı atomlar arasındaki bağda (H–Cl, O–H) elektronegatifliği büyük olan atom ortak elektronları kendine daha çok çeker; bu atom kısmi negatif (δ−), diğer atom kısmi pozitif (δ+) yük kazanır. Bu bağ polar kovalent bağdır. Elektronegatiflik farkı arttıkça bağın polarlığı artar; fark çok büyük olduğunda (metal–ametal çiftlerinde) elektron aktarımı gerçekleşir ve iyonik bağ oluşur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. H–F, H–Cl ve H–Br bağlarını polarlığa göre sıralayınız. (Elektronegatiflik: H 2,1; F 4,0; Cl 3,0; Br 2,8)

Elektronegatiflik farkları: H–F için 1,9; H–Cl için 0,9; H–Br için 0,7. Fark büyüdükçe bağ daha polar olduğu için sıralama H–F > H–Cl > H–Br'dir.

Örnek 2. N₂ molekülünde atomlar arasında kaç elektron çifti ortak kullanılır?

Azotun 5 valans elektronu vardır ve oktete ulaşmak için 3 elektrona ihtiyaç duyar. İki azot atomu üç elektron çiftini ortak kullanır; bağ üçlü kovalent bağdır (N≡N).

Örnek 3. Cl₂ ve HCl moleküllerindeki bağlar nasıl sınıflandırılır?

Cl₂'de iki özdeş atom arasında ortak elektronlar eşit çekildiği için bağ apolar kovalenttir. HCl'de klor hidrojenden daha elektronegatif olduğu için ortak elektronlar klora daha yakındır; bağ polar kovalenttir.

Özetle

  • Kovalent bağ, ametal atomlarının elektron çiftlerini ortak kullanmasıyla oluşur.
  • Ortak elektron çifti sayısına göre bağ tekli, ikili veya üçlü olur.
  • Aynı atomlar arasındaki bağ apolar, farklı atomlar arasındaki bağ polar kovalenttir.
  • Elektronegatiflik farkı arttıkça bağın polarlığı artar.
  • H 1, O 2, N 3, C 4 kovalent bağ yapma eğilimindedir.

Kovalent Bağ — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki maddelerden hangisinde atomlar arasında kovalent bağ bulunur?
AH₂O
BNaCl
CMgO
DKF
Çözümü göster
Doğru cevap: A
H₂O hidrojen ve oksijen ametallerinden oluşur; aralarında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ vardır. Diğerleri metal–ametal bileşikleridir.
2Kolay
Kovalent bağ genellikle hangi atomlar arasında oluşur?
AMetal atomları arasında
BAmetal atomları arasında
CMetal ve soy gaz atomları arasında
DYalnızca iyonlar arasında
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ametal atomlarının elektron alma eğilimleri benzer olduğu için elektron aktarımı yerine elektron ortaklaşması olur.
3Orta
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi iyonik bağ içerir?
ACO₂
BNH₃
CCaCl₂
DCH₄
Çözümü göster
Doğru cevap: C
CaCl₂ metal (Ca) ile ametalden (Cl) oluşur ve iyonik bağlıdır. Diğerleri ametal atomlarından oluşan kovalent bileşiklerdir.
4Orta
Atom numaraları 6 ve 8 olan X ve Y elementleri arasında oluşan bağ türü hangisidir?
Aİyonik
BMetalik
CBağ oluşmaz
DKovalent
Çözümü göster
Doğru cevap: D
X karbon, Y oksijendir; iki ametal arasında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ oluşur.
5Zor
Aşağıdaki maddelerden hangilerinde yalnızca kovalent bağ bulunur? I. HCl II. MgCl₂ III. N₂
AYalnız I
BII ve III
CI, II ve III
DI ve III
Çözümü göster
Doğru cevap: D
HCl ve N₂ ametal atomlarından oluşur; MgCl₂ ise metal içerir ve iyonik bağlıdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular