MegaSoru

Metalik Bağ 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Metalik Bağ Konu Anlatımı

Bakır tel elektriği iletir, alüminyum folyo kâğıt gibi incelir, altın parlak görünür. Metallerin bu ortak özellikleri, metal atomlarını bir arada tutan özel bir bağdan, metalik bağdan kaynaklanır.

Atomlar neden bağ yapar?

İki atom birbirine yaklaşırken bir atomun çekirdeği diğerinin elektronlarını çeker; aynı zamanda çekirdekler birbirini, elektronlar birbirini iter. Atomlar belirli bir uzaklığa kadar yaklaştığında çekme ve itme kuvvetleri dengelenir; net kuvvetin sıfır olduğu bu uzaklıkta sistem en kararlı hâldedir ve bağ oluşur. Kimyasal bağların hepsi bu elektrostatik etkileşimlere dayanır.

Elektron denizi modeli

Metal atomlarının valans elektron sayısı azdır ve bu elektronlar çekirdeğe zayıf bağlıdır. Metal örgüsünde atomlar valans elektronlarını ortaya bırakır; böylece düzenli dizilmiş pozitif metal iyonları ve bunların arasında serbestçe hareket eden elektronlar oluşur. Bu serbest (delokalize) elektronların oluşturduğu yapıya elektron denizi denir.
Metalik bağ, pozitif metal iyonları ile elektron denizi arasındaki elektrostatik çekimdir. Elektronlar belirli iki atom arasında değil, bütün örgüye yayılmış durumdadır.

Metalik bağın kuvveti ve metal özellikleri

Metalik bağın kuvveti, atom başına serbest kalan valans elektron sayısı ve metal iyonunun yükü arttıkça artar; atom küçüldükçe de artar. Örneğin Na (1 valans elektronu) yerine Mg (2) veya Al (3) olduğunda metalik bağ kuvvetlenir ve erime noktası genellikle yükselir.
Model metal özelliklerini açıklar:
• Elektrik ve ısı iletkenliği: Serbest elektronlar hareket edebilir.
• İşlenebilirlik (tel ve levha hâline gelme): İyon katmanları kaydığında elektron denizi iyonları bir arada tutmaya devam eder, yapı kırılmaz.
• Parlaklık: Serbest elektronlar ışıkla etkileşir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Na, Mg ve Al metallerinde metalik bağın kuvveti nasıl sıralanır?

Üç metal de 3. periyottadır. Atom başına serbest elektron sayıları ve iyon yükleri Na (1), Mg (2), Al (3) şeklinde arttığı için metalik bağ kuvveti Al > Mg > Na sırasındadır.

Örnek 2. Bakır neden kolayca tel hâline getirilebilir?

Bakırda metal iyonları elektron denizi içindedir. Kuvvet uygulandığında iyon katmanları birbiri üzerinden kayar, fakat serbest elektronlar yeni konumda da iyonları bir arada tuttuğu için yapı dağılmaz. Bu nedenle metal kırılmadan şekil değiştirir.

Örnek 3. Bir öğrenci "Metallerde her elektron yalnızca iki komşu atom arasında bulunur, bu yüzden metaller iletkendir" diyor. Hatası nedir?

Elektronları iki atom arasında sabitlenmiş kabul etmek kovalent bağ modelidir. Metalik bağda valans elektronları bütün örgüye yayılmıştır ve serbestçe hareket eder; iletkenliği sağlayan da elektronların bu serbest hareketidir.

Özetle

  • Bağ, çekme ve itme kuvvetlerinin dengelendiği, net kuvvetin sıfır olduğu uzaklıkta oluşur.
  • Metalik bağ, pozitif metal iyonları ile serbest elektronlardan oluşan elektron denizi arasındaki çekimdir.
  • Serbest valans elektron sayısı ve iyon yükü arttıkça metalik bağ kuvvetlenir.
  • İletkenlik, işlenebilirlik ve parlaklık elektron denizi modeliyle açıklanır.
  • Metallerde valans elektronları belirli iki atoma ait değildir.

Metalik Bağ — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Elektron denizi modeline göre metalik bağ hangi tanecikler arasındaki etkileşimdir?
APozitif metal iyonları ile serbestçe hareket eden değerlik elektronları
BPozitif ve negatif iyonlar
COrtaklaşılan elektron çifti ile iki ametal atomu
DMoleküller arasındaki zayıf çekimler
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Metalik bağ, düzenli dizilmiş pozitif metal iyonları ile bunların arasında serbestçe dolaşan değerlik elektronları arasındaki çekimdir.
2Kolay
Elektron denizi modelinde 'deniz' benzetmesi neyi temsil eder?
AMetalin içindeki suyu
BMetal iyonlarının arasında serbestçe hareket eden değerlik elektronlarını
CMetal iyonlarının çekirdeklerini
DMetal yüzeyindeki oksit tabakasını
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Değerlik elektronları belirli bir atoma bağlı kalmadan iyonların arasında dolaşır; bu elektron topluluğu denize benzetilir.
3Orta
Elektron denizi modelinde değerlik elektronları için hangisi doğrudur?
AHer biri iki atom arasında sabit bir çift oluşturur
BTamamen bir atomdan diğerine aktarılmıştır
CBelirli bir atoma ait olmayıp metal örgüsü boyunca dağılmıştır (delokalizedir)
DÇekirdeğin içinde bulunur
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Metalik bağdaki değerlik elektronları delokalizedir; bütün örgüye yayılır ve bir atoma ya da bir atom çiftine ait değildir.
4Orta
Bir metal örneğinde pozitif iyonların birbirini itmesine karşın metalin dağılmadan bir arada kalmasını sağlayan etki hangisidir?
APozitif iyonların birbirini çekmesi
BElektronların birbirini çekmesi
CNötronların iyonları tutması
DSerbest elektronların pozitif iyonları çekmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Pozitif iyonlar birbirini iter; ancak aralarındaki elektron denizinin bütün iyonları çekmesi örgüyü bir arada tutar.
5Zor
Elektron denizi modeliyle ilgili I. Metal iyonları örgüde düzenli dizilmiştir. II. Değerlik elektronları serbestçe hareket eder. III. Bağ, iki atom arasında yönlenmiş elektron çiftiyle oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur?
AYalnız II
BI ve III
CI, II ve III
DI ve II
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Metalik bağ yönlenmiş bir elektron çiftine dayanmaz; bu kovalent bağın özelliğidir. I ve II modelin öğeleridir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular