Çözümü göster
Her hidrojen tek elektronunu ortaklaşır; bir bağ çifti oluşur ve iki atom da dublete ulaşır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir molekülde hangi atomun hangi atoma bağlandığını ve elektronların nasıl dağıldığını göstermenin basit bir yolu vardır: Lewis nokta yapısı. Bu gösterimde valans elektronları noktalarla, ortak elektron çiftleri çizgilerle gösterilir.
Lewis gösteriminde element sembolünün çevresine valans elektron sayısı kadar nokta konur. A grubu elementlerinde valans elektron sayısı grup numarasına eşittir: H bir nokta, C dört nokta, N beş nokta, O altı nokta, F yedi nokta ile gösterilir. Noktalar önce dört yöne birer birer yerleştirilir, sonra eşleştirilir.
Lewis yapısı kurarken şu adımlar izlenir:
• Toplam valans elektron sayısı bulunur.
• Merkez atom seçilir (genellikle en az elektronegatif olan ve en çok bağ yapabilen atom; hidrojen hiçbir zaman merkezde olmaz).
• Atomlar tekli bağlarla bağlanır, kalan elektronlar oktet (hidrojen için dublet) tamamlanacak şekilde dağıtılır.
• Merkez atomun okteti tamamlanmamışsa ortaklanmamış çiftlerden ikili veya üçlü bağ oluşturulur.
Örnekler: H₂O'da oksijen iki H ile tekli bağ yapar ve üzerinde iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur. NH₃'te azot üç H ile bağ yapar ve bir ortaklanmamış çifte sahiptir. CH₄'te karbonun ortaklanmamış çifti yoktur. CO₂'de karbon her iki oksijenle ikili bağ yapar (O=C=O). HCN'de karbon hidrojenle tekli, azotla üçlü bağ yapar.
Lewis yapıları karşılaştırıldığında şu örüntüler görülür: merkez atomun bağ sayısı ile ortaklanmamış çift sayısı birlikte oktete tamamlanır; aynı grubun atomları benzer yapılar oluşturur (H₂O ve H₂S). Bir Lewis yapısının doğru olup olmadığı kontrol edilirken iki ölçüt kullanılır: toplam elektron sayısı valans elektronlarının toplamına eşit mi, ve her atom (H hariç) oktete ulaşmış mı?
Örnek 1. NH₃ molekülünde toplam valans elektron sayısı, bağ sayısı ve ortaklanmamış çift sayısı kaçtır?
Azot 5, üç hidrojen toplam 3 valans elektronu getirir; toplam 8 elektrondur. Üç N–H bağı 6 elektron kullanır, kalan 2 elektron azot üzerinde bir ortaklanmamış çift oluşturur. Bağ sayısı 3, ortaklanmamış çift sayısı 1'dir.
Örnek 2. CO₂ molekülünün Lewis yapısını açıklayınız.
Toplam valans elektron sayısı 4 + 2 × 6 = 16'dır. Karbon merkezdedir. Karbonun okteti için her oksijenle ikili bağ yapılır: O=C=O. Her oksijen atomu üzerinde iki ortaklanmamış çift bulunur. Karbon üzerinde ortaklanmamış çift yoktur.
Örnek 3. Bir öğrenci H₂O için oksijenin üzerinde yalnız bir ortaklanmamış çift olan bir yapı çiziyor. Hatası nedir?
H₂O'da toplam 8 valans elektronu vardır. İki O–H bağı 4 elektron kullanır, kalan 4 elektron oksijen üzerinde iki ortaklanmamış çift oluşturmalıdır. Öğrencinin yapısında 2 elektron eksik olduğu için oksijenin okteti tamamlanmamıştır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.