MegaSoru

Aktif-Pasif Bağışıklık ve Bağışıklık Belleği 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Aktif-Pasif Bağışıklık ve Bağışıklık Belleği Konu Anlatımı

Bir hastalığı geçiren kişi o hastalığa karşı bir süre korunur; bir bebek anne sütüyle ilk aylarda bazı hastalıklara karşı korunur. İki korumanın kaynağı farklıdır. Bu bölümde kazanılmış bağışıklığın aktif ve pasif türleri, bağışıklık belleği ve ilk ile sonraki karşılaşmada yanıt farkı ele alınır.

Aktif bağışıklık

Aktif bağışıklıkta kişinin kendi bağışıklık sistemi yabancıyı tanıyıp antikor ve bellek hücreleri üretir. Hastalığı geçirmekle ya da aşıyla (zayıflatılmış, öldürülmüş etken ya da etkenin bir parçası) kazanılabilir. Başlangıcı yavaştır çünkü kişi kendi yanıtını oluşturmaktadır, ancak koruma uzun sürer ve bellek bırakır.

Pasif bağışıklık

Pasif bağışıklıkta kişi hazır antikor alır: anneden plasenta ve anne sütüyle ya da dışarıdan verilen hazır antikor (serum) yoluyla. Etki hızla başlar çünkü antikor hazırdır; ancak koruma kısa sürer çünkü kişinin kendi bağışıklık sistemi yanıt oluşturmamıştır. Hazır antikor aktarımı bellek hücresi oluşturmaz.

Bağışıklık belleği: ilk ve sonraki karşılaşma

Aktif bağışıklıkta aynı yabancıyla ikinci kez karşılaşıldığında yanıt ilk karşılaşmadan farklıdır:
• İlk karşılaşmada antikor üretimi gecikmeli başlar, düşük düzeyde kalır.
• Sonraki karşılaşmada bellek hücreleri sayesinde antikor çok daha kısa sürede ve çok daha yüksek düzeyde üretilir.
Pasif bağışıklıkta ise bellek bulunmadığından ikinci karşılaşmada da aynı hızlı yanıt görülmez.

Kaynağa göre sınıflandırma

Bir olayı sınıflandırırken şu soru sorulur: antikoru kişinin kendisi mi üretti, yoksa hazır olarak mı aldı? Kişinin kendisi ürettiyse aktif, hazır aldıysa pasiftir. Aşı ve hastalığı geçirme aktif; anne sütü, plasenta aktarımı ve serum pasiftir. Burada aşının bireysel uygulama takvimi ya da dozu gibi tıbbi kararlar konu dışıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir bebeğe anne sütüyle antikor geçiyor. Bu bağışıklık hangi türdendir? Neden?

Pasiftir. Antikor hazır alınmıştır, bebeğin kendi bağışıklık sistemi üretmemiştir. Bellek oluşmaz, koruma kısa sürer.

Örnek 2. Bir aşıdan 10 gün sonra antikor düzeyi 20 birim, bir sonraki karşılaşmada 3 gün sonra 100 birim ölçülüyor. Bu fark neyle açıklanır?

Bağışıklık belleğiyle. Bellek hücreleri sonraki karşılaşmada çok daha hızlı ve yüksek antikor üretimini sağlar.

Örnek 3. Bir yılan zehrine karşı hazır serum verilen kişide bağışıklık hangi türdendir ve neden bellek oluşmaz?

Pasiftir. Hazır antikor kişiye dışarıdan verildiği için kendi bağışıklık sistemi yanıt oluşturmamıştır; bu yüzden bellek hücresi oluşmaz.

Özetle

  • Aktif bağışıklıkta kişi kendi antikorlarını ve bellek hücrelerini üretir; koruma uzun sürer.
  • Pasif bağışıklıkta hazır antikor aktarılır; koruma hızlı başlar ama kısa sürer ve bellek bırakmaz.
  • İkinci karşılaşmada bellek hücreleri sayesinde yanıt daha hızlı ve daha yüksektir.
  • Sınıflandırma antikorun kaynağına bakılarak yapılır.
  • Aşı aktif bağışıklık sağlar; serum pasif bağışıklık sağlar.

Aktif-Pasif Bağışıklık ve Bağışıklık Belleği — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kişinin kendi bağışıklık sistemi X antijeniyle karşılaşınca X'e özgü antikor üretmiştir. Bu kazanım nasıl sınıflanır?
APasif bağışıklık
BYalnız fiziksel deri engeli
CAktif bağışıklık
DAntikor üretimi olmadan hazır aktarım
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Aktif kazanımda kişinin kendi özgül yanıtı oluşur. Kaynak bilgisi hazır antikor aktarımından ayırır.
2Kolay
Bir ders modelinde P antijen sunarak kişinin kendi yanıtını uyarır; Q ise hücre içermeyen hazır antikor sağlar. Temel fark nedir?
AP ve Q mutlaka aynı hazır antikor ürünüdür
BQ kişinin bellek hücrelerini doğrudan kopyalar
CP'de kişinin bağışıklık sistemine gerek yoktur
DP kişinin yanıt oluşturmasına, Q dışarıda üretilmiş ürünün aktarımına dayanır
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Kazanım mekanizması ürünün adına değil verilen içeriğe ve kaynağa göre ayrılır. Burada gerçek kişiye uygulama seçimi yapılmaz.
3Orta
Aynı X antijenine ait bir simülasyonda ilk karşılaşma sonrası ölçülen özgül yanıt 6. günde, sonraki karşılaşmada 2. günde başlıyor. Koşullar ve başlangıç ölçütü aynıdır. Hangi sonuç doğrudur?
ASonraki yanıtın ne kadar sürdüğü kesin bilinmektedir
Bİlk yanıt hiç oluşmamıştır
CSonraki karşılaşmada ölçülen yanıt daha erken başlamıştır
Dİki karşılaşmada antijen mutlaka farklıdır
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Başlangıç zamanları 6 ve 2 gündür. Daha erken başlangıç kaydı, tek başına yanıtın bitiş zamanını vermez.
4Orta
Bir modelde X yanıtı 2. günde başlayıp 8 gün, Y yanıtı 5. günde başlayıp 20 gün sürüyor. Hangi yorum doğrudur?
AX erken başladığı için zorunlu daha uzun sürer
BY 5. günde başladığından yalnız 5 gün sürer
Cİki yanıtın başlangıç ve süreleri eşittir
DX daha erken başlar; Y daha uzun sürer
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Erken başlama ve uzun sürme aynı özellik değildir. İki kayıt bu ölçütlerde farklı üstünlükler gösterir.
5Zor
Kurmaca alıcıya yalnız işaretli hazır antikor aktarılıyor. Son kayıtta işaretli antikor azalırken yeni işaretsiz X antikoru saptanıyor. İşaret değişimi ve başka aktarım dışlanmış. Hangi yeni inceleme gereklidir?
AYeni işaretsiz antikoru kesin aynı aktarımın işaret kaybı saymak
BHazır ürün aktarımının tek başına bütün işaretsiz antikoru açıkladığını söylemek
CAlıcının ayrıca X'e özgü kendi üretimini başlatıp başlatmadığını araştırmak
DYeni antikor görüldüğü için ilk aktarımın hiç yapılmadığını ileri sürmek
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Yalnız hazır ürün modeli yeni işaretsiz antikoru açıklamıyor. Alıcının kendi üretimi ek hipotez olarak sınanmalıdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular