Çözümü göster
Aktif kazanımda kişinin kendi özgül yanıtı oluşur. Kaynak bilgisi hazır antikor aktarımından ayırır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir hastalığı geçiren kişi o hastalığa karşı bir süre korunur; bir bebek anne sütüyle ilk aylarda bazı hastalıklara karşı korunur. İki korumanın kaynağı farklıdır. Bu bölümde kazanılmış bağışıklığın aktif ve pasif türleri, bağışıklık belleği ve ilk ile sonraki karşılaşmada yanıt farkı ele alınır.
Aktif bağışıklıkta kişinin kendi bağışıklık sistemi yabancıyı tanıyıp antikor ve bellek hücreleri üretir. Hastalığı geçirmekle ya da aşıyla (zayıflatılmış, öldürülmüş etken ya da etkenin bir parçası) kazanılabilir. Başlangıcı yavaştır çünkü kişi kendi yanıtını oluşturmaktadır, ancak koruma uzun sürer ve bellek bırakır.
Pasif bağışıklıkta kişi hazır antikor alır: anneden plasenta ve anne sütüyle ya da dışarıdan verilen hazır antikor (serum) yoluyla. Etki hızla başlar çünkü antikor hazırdır; ancak koruma kısa sürer çünkü kişinin kendi bağışıklık sistemi yanıt oluşturmamıştır. Hazır antikor aktarımı bellek hücresi oluşturmaz.
Aktif bağışıklıkta aynı yabancıyla ikinci kez karşılaşıldığında yanıt ilk karşılaşmadan farklıdır:
• İlk karşılaşmada antikor üretimi gecikmeli başlar, düşük düzeyde kalır.
• Sonraki karşılaşmada bellek hücreleri sayesinde antikor çok daha kısa sürede ve çok daha yüksek düzeyde üretilir.
Pasif bağışıklıkta ise bellek bulunmadığından ikinci karşılaşmada da aynı hızlı yanıt görülmez.
Bir olayı sınıflandırırken şu soru sorulur: antikoru kişinin kendisi mi üretti, yoksa hazır olarak mı aldı? Kişinin kendisi ürettiyse aktif, hazır aldıysa pasiftir. Aşı ve hastalığı geçirme aktif; anne sütü, plasenta aktarımı ve serum pasiftir. Burada aşının bireysel uygulama takvimi ya da dozu gibi tıbbi kararlar konu dışıdır.
Örnek 1. Bir bebeğe anne sütüyle antikor geçiyor. Bu bağışıklık hangi türdendir? Neden?
Pasiftir. Antikor hazır alınmıştır, bebeğin kendi bağışıklık sistemi üretmemiştir. Bellek oluşmaz, koruma kısa sürer.
Örnek 2. Bir aşıdan 10 gün sonra antikor düzeyi 20 birim, bir sonraki karşılaşmada 3 gün sonra 100 birim ölçülüyor. Bu fark neyle açıklanır?
Bağışıklık belleğiyle. Bellek hücreleri sonraki karşılaşmada çok daha hızlı ve yüksek antikor üretimini sağlar.
Örnek 3. Bir yılan zehrine karşı hazır serum verilen kişide bağışıklık hangi türdendir ve neden bellek oluşmaz?
Pasiftir. Hazır antikor kişiye dışarıdan verildiği için kendi bağışıklık sistemi yanıt oluşturmamıştır; bu yüzden bellek hücresi oluşmaz.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.