Çözümü göster
Yaygın bağlantılı nöron düzeni sinir ağıdır. Belirgin beyin bulunmaması nöronların yokluğu değildir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir hidra, bir planarya, bir halkalı solucan ve bir insan çok farklı hızlarda ve karmaşıklıkta davranır. Bu farkın bir bölümü sinir sistemlerinin yapısından gelir. Bu bölümde sinir sistemi olan hayvanlarda ortak görev ve yapısal farklılıklar karşılaştırılır.
Tüm sinir sistemlerinde sinir hücreleri uyartı iletir. Ancak tüm hayvanlarda sinir sistemi bulunmaz; süngerlerde sinir hücresi yoktur. Sinir sistemi olan hayvanlarda sinir hücrelerinin düzenlenişi farklıdır. Çoğu hayvanda sinir hücreleri bir ağ yapısı oluşturur ve zamanla bazı grupların baş bölgesinde yoğunlaştığı görülür.
Hayvan gruplarında üç temel düzen karşılaştırılır:
• Sinir ağı: sinir hücreleri vücut boyunca yaygın bir ağ yapar, belirgin bir merkez yoktur (hidra, denizanası).
• Ganglion ve sinir kordonları: sinir hücreleri belirli yerlerde öbekleşir (ganglion), baş bölgesinde daha büyük bir ganglion yer alır ve kordonlarla bağlanır (planarya, halkalı solucan, böcek).
• Merkezî sinir sistemi: beyin ve omurilik gibi merkezî yapılar bilgiyi toplar ve işler (omurgalılar).
Yoğunlaşma arttıkça bilginin işlenmesi ve davranışların karmaşıklığı artma eğilimindedir.
Farklı sinir sistemleri karşılaştırılırken ortak ve farklı yönler ayrı ayrı yazılır. Bir bilgisayar ağı ile sinir ağı arasında yapılan benzetme, bilgi aktarımı bakımından anlaşılırlık sağlayabilir; ancak benzetmenin hangi özelliklerde geçerli, hangilerinde geçersiz olduğu da değerlendirilmelidir. Örneğin sinir hücreleri canlı hücrelerdir ve yaşamsal gereksinimleri vardır, bilgisayar parçaları ise bu özellikleri taşımaz.
Davranışın karmaşıklığı yalnız sinir sisteminin anatomisiyle açıklanamaz; canlının yaşam alanı, hareket biçimi ve duyu organları da etkilidir. Basit bir sinir ağına sahip hayvan yaşam alanı için yeterli tepkileri verebilir. Bu nedenle “yoğunlaşma daha ileri bir canlıdır” gibi değer yargıları yerine yapı ile işlev ilişkisi anlatılmalıdır.
Örnek 1. Sinir hücresi bulunmayan bir hayvan grubuna örnek veriniz.
Süngerler. Süngerlerde sinir hücresi bulunmaz.
Örnek 2. Hidrada belirgin bir merkez olmaması ve sinir hücrelerinin yaygın bir ağ oluşturması bu hayvanın bir uyarana nasıl yanıt vermesine yol açar?
Uyarı vücutta ağ boyunca yayılır; bu nedenle tepki çoğu zaman vücudun geniş bir bölgesini kapsar. Merkez olmadığından bilgi tek bir yerde toplanıp işlenmez.
Örnek 3. Bir öğrenci “böcekte sinir sistemi yoktur çünkü beyin yoktur” diyor. Hata nerededir?
Böceklerde baş bölgesinde büyük bir ganglion ve vücut boyunca ganglionlar bulunur. Omurgalılar gibi beyin ve omurilik olmasa da sinir sistemi vardır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.