Çözümü göster
Sarkomer miyofibril boyunca komşu Z çizgileri arasında tanımlanır. Sınırlar ile iç bölgeler ayrı yapılardır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir kas lifine mikroskopta bakıldığında enine çizgilenmeler görülür. Bu çizgilenmeler, kasılma ve gevşemeyi açıklayan modelin temelidir. Bu bölümde iskelet kasının kayan iplik modeli ve sarkomerdeki bandların davranışı ele alınır.
İskelet kası liflerinin içinde miyofibril adlı ince ipliksi yapılar vardır. Miyofibril, tekrarlanan birimlerden, sarkomerlerden oluşur. Sarkomer, iki Z çizgisi arasındaki bölümdür. Sarkomerde iki tür filament bulunur:
• İnce filament: Z çizgilerine bağlıdır.
• Kalın filament: sarkomerin orta bölgesindedir.
İnce ve kalın filamentler birbirinin arasına geçmiş şekilde yerleşir.
Mikroskopta görülen çizgilenme filamentlerin dizilişine bağlıdır:
• A bandı: kalın filamentin bulunduğu bölge. Kalın filamentin boyu kadardır.
• I bandı: yalnız ince filamentin bulunduğu, iki sarkomerin birleştiği açık bölge.
• H bölgesi: A bandının içinde yalnız kalın filamentin bulunduğu orta bölge.
Sarkomer uzunluğu, A bandı ile I bandının toplamıdır.
Kasılırken filamentlerin boyu değişmez; ince filamentler kalın filamentlerin arasında kayarak içeri girer. Sonuçta:
• Sarkomer kısalır.
• I bandı kısalır.
• H bölgesi daralır, hatta kaybolabilir.
• A bandının uzunluğu değişmez.
Gevşerken ise örtüşme azalır; sarkomer uzar, I bandı ve H bölgesi genişler, A bandı yine değişmez.
Bir uzunluk ölçümü modele uyuyorsa A bandının sabit kalması, sarkomer ve I bandının birlikte kısalması beklenir. Sarkomer kısalırken A bandı da kısalıyorsa kayıt kayan iplik modeline uymuyordur ve ölçüm ya da yorum hatalıdır. Sarkomerleri uç uca eklenmiş seri bir dizi olarak düşünmek gerekir; toplam kas boyu sarkomer boylarının toplamına bağlıdır. Kasılmanın moleküler ayrıntıları bu bölümün konusu değildir.
Örnek 1. Gevşek bir kasta sarkomer uzunluğu 24 birim, A bandı 14 birimdir. I bandı kaç birimdir? Kasılınca sarkomer 20 birim oluyorsa I bandı kaç birim olur?
I bandı = sarkomer − A bandı. Gevşekken 24 − 14 = 10 birim; kasılınca A bandı aynı kalır (14), 20 − 14 = 6 birim.
Örnek 2. Kasılma sırasında hangi bölgeler kısalır, hangisi değişmez?
Sarkomer, I bandı ve H bölgesi kısalır; A bandı değişmez.
Örnek 3. Bir ölçümde kasılmayla A bandının 14 birimden 12 birime düştüğü bildiriliyor. Bu ölçüm modele uyar mı?
Uymaz. Kayan iplik modelinde A bandı sabit kalmalıdır; ölçüm ya da yorum hatası olabilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.