MegaSoru

İskelet Kası: Kayan İplikler ve Sarkomer Modeli 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

İskelet Kası: Kayan İplikler ve Sarkomer Modeli Konu Anlatımı

Bir kas lifine mikroskopta bakıldığında enine çizgilenmeler görülür. Bu çizgilenmeler, kasılma ve gevşemeyi açıklayan modelin temelidir. Bu bölümde iskelet kasının kayan iplik modeli ve sarkomerdeki bandların davranışı ele alınır.

Sarkomer ve filamentler

İskelet kası liflerinin içinde miyofibril adlı ince ipliksi yapılar vardır. Miyofibril, tekrarlanan birimlerden, sarkomerlerden oluşur. Sarkomer, iki Z çizgisi arasındaki bölümdür. Sarkomerde iki tür filament bulunur:
• İnce filament: Z çizgilerine bağlıdır.
• Kalın filament: sarkomerin orta bölgesindedir.
İnce ve kalın filamentler birbirinin arasına geçmiş şekilde yerleşir.

Bantlar

Mikroskopta görülen çizgilenme filamentlerin dizilişine bağlıdır:
• A bandı: kalın filamentin bulunduğu bölge. Kalın filamentin boyu kadardır.
• I bandı: yalnız ince filamentin bulunduğu, iki sarkomerin birleştiği açık bölge.
• H bölgesi: A bandının içinde yalnız kalın filamentin bulunduğu orta bölge.
Sarkomer uzunluğu, A bandı ile I bandının toplamıdır.

Kayan iplik modeli

Kasılırken filamentlerin boyu değişmez; ince filamentler kalın filamentlerin arasında kayarak içeri girer. Sonuçta:
• Sarkomer kısalır.
• I bandı kısalır.
• H bölgesi daralır, hatta kaybolabilir.
• A bandının uzunluğu değişmez.
Gevşerken ise örtüşme azalır; sarkomer uzar, I bandı ve H bölgesi genişler, A bandı yine değişmez.

Veriden model kontrolü

Bir uzunluk ölçümü modele uyuyorsa A bandının sabit kalması, sarkomer ve I bandının birlikte kısalması beklenir. Sarkomer kısalırken A bandı da kısalıyorsa kayıt kayan iplik modeline uymuyordur ve ölçüm ya da yorum hatalıdır. Sarkomerleri uç uca eklenmiş seri bir dizi olarak düşünmek gerekir; toplam kas boyu sarkomer boylarının toplamına bağlıdır. Kasılmanın moleküler ayrıntıları bu bölümün konusu değildir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Gevşek bir kasta sarkomer uzunluğu 24 birim, A bandı 14 birimdir. I bandı kaç birimdir? Kasılınca sarkomer 20 birim oluyorsa I bandı kaç birim olur?

I bandı = sarkomer − A bandı. Gevşekken 24 − 14 = 10 birim; kasılınca A bandı aynı kalır (14), 20 − 14 = 6 birim.

Örnek 2. Kasılma sırasında hangi bölgeler kısalır, hangisi değişmez?

Sarkomer, I bandı ve H bölgesi kısalır; A bandı değişmez.

Örnek 3. Bir ölçümde kasılmayla A bandının 14 birimden 12 birime düştüğü bildiriliyor. Bu ölçüm modele uyar mı?

Uymaz. Kayan iplik modelinde A bandı sabit kalmalıdır; ölçüm ya da yorum hatası olabilir.

Özetle

  • Sarkomer, iki Z çizgisi arasındaki birimdir; ince ve kalın filamentler içerir.
  • A bandı kalın filament boyu kadardır; I bandı yalnız ince filament içerir; H bölgesi A bandının orta kısmıdır.
  • Kasılmada filamentlerin boyu değişmez, ince filamentler kalın filamentlerin arasına kayar.
  • Kasılmada sarkomer, I bandı ve H bölgesi kısalır; A bandı sabit kalır.
  • Sarkomer uzunluğu A bandı ile I bandının toplamıdır.

İskelet Kası: Kayan İplikler ve Sarkomer Modeli — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
İskelet kası modelinde art arda gelen Z çizgileri işaretlenmiştir. Bir sarkomerin sınırları hangi aralıktır?
ABir kalın filamentin yalnız orta boşluğu
BBir Z çizgisinden komşu Z çizgisine kadar olan aralık
CKasın tamamındaki ilk ve son tendon arası
DYalnız iki kalın filament arasındaki enine mesafe
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Sarkomer miyofibril boyunca komşu Z çizgileri arasında tanımlanır. Sınırlar ile iç bölgeler ayrı yapılardır.
2Kolay
Normal örtüşme aralığında kısalan bir sarkomerde filament boyları sabittir. Hangi değişim örüntüsü beklenir?
AA bandı daralır; I ve H zorunlu genişler
BBütün bantlar aynı oranda kısalır
CZ çizgileri uzaklaşır; örtüşme azalır
DA bandı sabit; I bandı ve H bölgesi daralır
Çözümü göster
Doğru cevap: D
A kalın filament uzunluğunu izler. İnce ve kalın filamentlerin örtüşmesi artarken yalnız ince veya yalnız kalın içeren aralıklar daralır.
3Orta
Kısalmış bir sarkomer, modele uygun dış çekmeyle başlangıç boyuna dönüyor. Bu sırada filament uzunlukları değişmiyor. Kasılma evresine göre hangi fark beklenir?
Aİnce filamentler yeni uzunluk kazanmak zorundadır
BA bandı mutlaka uzar
CH bölgesinin genişlemesi miyozinin üretildiğini kanıtlar
DZ çizgileri uzaklaşırken ince-kalın filament örtüşmesi azalır
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Verilen uzama kaymanın ters yönüyle temsil edilir. Filamentler yeniden uzamak zorunda kalmadan örtüşme azalır.
4Orta
Bir sarkomer maketinde Z arası 18 cm'den 16 cm'ye iner; kalın filament uzunluğu iki durumda da 8 cm'dir. Hangi sonuç doğrudur?
ASarkomer 16 cm kısalır; A 6 cm olur
BSarkomer 2 cm kısalır; A bandının boyu 8 cm kalır
CSarkomer sabit; kalın filament 2 cm kısalır
DA bandı da aynı oranda mutlaka kısalır
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Birimin boy farkı 18−16=2 cm'dir. A bandı 8 cm'lik kalın filament aralığı olduğundan değişmez.
5Zor
Bir sarkomer modelinde kalın ve ince filamentlerin birlikte bulunduğu alan H diye, yalnız kalın filament bulunan orta alan örtüşme diye etiketlenmiştir. Filament konumları doğrudur. Hangi düzeltme gerekir?
Aİki bölgenin etiketlerini değiştirmek; H'yi yalnız kalın filamentli orta alana vermek
BH'yi bütün A bandına genişletmek
CKonumlar doğru olsa da ince filamentleri kesip kısaltmak
DYalnız ince içeren alanı H olarak adlandırmak
Çözümü göster
Doğru cevap: A
H bölgesi A içindeki yalnız kalın filamentli merkezdir. Örtüşen alan her iki filament tipini içerir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular