MegaSoru

Fonksiyonlarda Dört İşlem 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Fonksiyonlarda Dört İşlem Konu Anlatımı

İki fonksiyon toplanabilir, çıkarılabilir, çarpılabilir ve bölünebilir. Sonuç yeni bir fonksiyondur; ama bu işlemlerin yapılabilmesi için tanım kümeleri ve bölmede paydanın sıfır olmaması koşulları aranır.

Fonksiyonlarda dört işlem

$f$ ve $g$ fonksiyonları için:
• $(f + g)(x) = f(x) + g(x)$
• $(f - g)(x) = f(x) - g(x)$
• $(f \cdot g)(x) = f(x) \cdot g(x)$
• $\left(\dfrac{f}{g}\right)(x) = \dfrac{f(x)}{g(x)}$ ($g(x) \ne 0$)
Bu işlemler ancak her iki fonksiyonun da tanımlı olduğu $x$ ler için yapılır: tanım kümesi iki fonksiyonun tanım kümelerinin kesişimidir. Bölmede ayrıca $g(x) = 0$ olan değerler çıkarılır. Yalnız paydanın sıfır olması yasaktır: payın sıfır olması bölümü tanımsız yapmaz, bölümü $0$ yapar. Sadeleştirme de tanımı genişletmez; $\dfrac{x^2 - 9}{x - 3} = x + 3$ eşitliği yalnız $x \ne 3$ için geçerlidir.

Grafik ve tablo temsili

İşlem sonucu fonksiyonun bir noktadaki değeri, o noktadaki değerlerden hesaplanır: $f(2) = 3$ ve $g(2) = 5$ ise $(f + g)(2) = 8$, $(f \cdot g)(2) = 15$ tir. Grafikler üzerinde bu işlem noktadaki düşey uzunlukların toplanması ya da çarpılması olarak görülür.

Nitel özelliklere etkisi

İşlemlerin sonucunun nitel özellikleri parçalarından yorumlanır: iki artan fonksiyonun toplamı artandır; artan bir fonksiyondan azalan bir fonksiyonu çıkarmak artan bir fonksiyon verir; ama iki artan fonksiyonun farkı belirsizdir. İki pozitif ve artan fonksiyonun çarpımı da artandır. $(f \cdot g)(x) = 0$ olması $f(x) = 0$ ya da $g(x) = 0$ olmasına eşdeğerdir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $f(x) = \sqrt{x - 1}$ ve $g(x) = x - 3$ için $\dfrac{f}{g}$ nin tanım kümesini bulunuz.

$f$ nin tanım kümesi $[1, \infty)$, $g$ ninki $\mathbb{R}$ dir; kesişim $[1, \infty)$. Bölmede $g(x) = 0$ yani $x = 3$ çıkarılır. Tanım kümesi $[1, \infty) \setminus \{3\}$ tür.

Örnek 2. Bir işletmenin gelir fonksiyonu $G(x) = 40x$, gider fonksiyonu $C(x) = 15x + 600$ tür ($x$: satılan adet). Kâr fonksiyonunu yazınız ve kaç adet satışta kâr sıfır olur?

Kâr $(G - C)(x) = 40x - 15x - 600 = 25x - 600$ dür. $25x - 600 = 0$ ten $x = 24$ adet.

Örnek 3. $f(x) = 2x$ ve $g(x) = 3 - x$ için $(f + g)(2)$ ve $(f \cdot g)(2)$ yi bulunuz.

$f(2) = 4$ ve $g(2) = 1$ dir. $(f + g)(2) = 5$, $(f \cdot g)(2) = 4$ tür.

Örnek 4. Birisi "iki artan fonksiyonun farkı da artandır" diyor. Doğru mu?

Yanlış. $f(x) = x$ ve $g(x) = 2x$ artandır, ama $(f - g)(x) = -x$ azalandır. Bu bir karşı örnektir.

Özetle

  • Dört işlemin tanım kümesi, iki fonksiyonun tanım kümelerinin kesişimidir.
  • Bölmede paydayı sıfır yapan değerler çıkarılır.
  • Bir noktadaki değer, o noktadaki fonksiyon değerlerinden hesaplanır.
  • İki artanın toplamı artandır; farkı için genel bir şey söylenemez.
  • Gelir–gider–kâr ilişkisi fonksiyonlarda çıkarma örneğidir.

Fonksiyonlarda Dört İşlem — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$f(x)=2x+3$, $g(x)=x-1$ için $(f+g)(2)$ kaçtır?
A$6$
B$7$
C$8$
D$9$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$f(2)=7$, $g(2)=1$; aynı girdideki çıktılar toplanınca 8 olur.
2Kolay
$f(x)=\sqrt{x}$, $g(x)=\sqrt{5-x}$ için $f+g$ tanımı hangisidir?
A$[0,\infty)$
B$(-\infty,5]$
C$[0,5]$
D$\mathbb{R}$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
İki kök aynı anda tanımlı olmalıdır; $x\ge0$ ve $x\le5$ kesişimi $[0,5]$ olur.
3Orta
$f(x)=3x-2$, $g(x)=x+4$ için $f-g$ kuralı hangisidir?
A$2x-6$.
B$2x-2$.
C$4x+2$.
D$2x+2$.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
$(3x-2)-(x+4)=3x-2-x-4=2x-6$; dış eksi bütün g terimlerine uygulanır.
4Orta
$f(x)=\ln(x-2)$, $g(x)=\sqrt{7-x}$ için $f\cdot g$ tanımı hangisidir?
A$(2,7]$
B$[2,7]$
C$(2,\infty)$
D$(2,7)$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Logaritma $x > 2$, kök $x\le7$ ister; çarpım için ikisinin kesişimi gerekir.
5Zor
$f(x)=x$, $g(x)=x$ iki artan kuraldır. Öğrenci çarpımlarının tüm gerçeklerde artan olduğunu savunuyor. Hangi karşı örnek düzeltir?
A$-2 < -1$ iken çarpım değerleri 4 ve 1 olur; çarpım bu girdilerde azalır.
Bİki artan kuralın çarpımı tanımsızdır.
C$-2 < -1$ iken çarpım değerleri $-4$ ve $-1$ olur; iddia doğrudur.
DÇarpım $2x$ olduğu için her yerde artandır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Çarpım $x^2$ olur; iki negatif girdide hesaplanan çıktılar girdi sırasının tersine gider. Bütün gerçeklerde artanlık iddiası reddedilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular