Çözümü göster
$f(2)=7$, $g(2)=1$; aynı girdideki çıktılar toplanınca 8 olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
İki fonksiyon toplanabilir, çıkarılabilir, çarpılabilir ve bölünebilir. Sonuç yeni bir fonksiyondur; ama bu işlemlerin yapılabilmesi için tanım kümeleri ve bölmede paydanın sıfır olmaması koşulları aranır.
$f$ ve $g$ fonksiyonları için:
• $(f + g)(x) = f(x) + g(x)$
• $(f - g)(x) = f(x) - g(x)$
• $(f \cdot g)(x) = f(x) \cdot g(x)$
• $\left(\dfrac{f}{g}\right)(x) = \dfrac{f(x)}{g(x)}$ ($g(x) \ne 0$)
Bu işlemler ancak her iki fonksiyonun da tanımlı olduğu $x$ ler için yapılır: tanım kümesi iki fonksiyonun tanım kümelerinin kesişimidir. Bölmede ayrıca $g(x) = 0$ olan değerler çıkarılır. Yalnız paydanın sıfır olması yasaktır: payın sıfır olması bölümü tanımsız yapmaz, bölümü $0$ yapar. Sadeleştirme de tanımı genişletmez; $\dfrac{x^2 - 9}{x - 3} = x + 3$ eşitliği yalnız $x \ne 3$ için geçerlidir.
İşlem sonucu fonksiyonun bir noktadaki değeri, o noktadaki değerlerden hesaplanır: $f(2) = 3$ ve $g(2) = 5$ ise $(f + g)(2) = 8$, $(f \cdot g)(2) = 15$ tir. Grafikler üzerinde bu işlem noktadaki düşey uzunlukların toplanması ya da çarpılması olarak görülür.
İşlemlerin sonucunun nitel özellikleri parçalarından yorumlanır: iki artan fonksiyonun toplamı artandır; artan bir fonksiyondan azalan bir fonksiyonu çıkarmak artan bir fonksiyon verir; ama iki artan fonksiyonun farkı belirsizdir. İki pozitif ve artan fonksiyonun çarpımı da artandır. $(f \cdot g)(x) = 0$ olması $f(x) = 0$ ya da $g(x) = 0$ olmasına eşdeğerdir.
Örnek 1. $f(x) = \sqrt{x - 1}$ ve $g(x) = x - 3$ için $\dfrac{f}{g}$ nin tanım kümesini bulunuz.
$f$ nin tanım kümesi $[1, \infty)$, $g$ ninki $\mathbb{R}$ dir; kesişim $[1, \infty)$. Bölmede $g(x) = 0$ yani $x = 3$ çıkarılır. Tanım kümesi $[1, \infty) \setminus \{3\}$ tür.
Örnek 2. Bir işletmenin gelir fonksiyonu $G(x) = 40x$, gider fonksiyonu $C(x) = 15x + 600$ tür ($x$: satılan adet). Kâr fonksiyonunu yazınız ve kaç adet satışta kâr sıfır olur?
Kâr $(G - C)(x) = 40x - 15x - 600 = 25x - 600$ dür. $25x - 600 = 0$ ten $x = 24$ adet.
Örnek 3. $f(x) = 2x$ ve $g(x) = 3 - x$ için $(f + g)(2)$ ve $(f \cdot g)(2)$ yi bulunuz.
$f(2) = 4$ ve $g(2) = 1$ dir. $(f + g)(2) = 5$, $(f \cdot g)(2) = 4$ tür.
Örnek 4. Birisi "iki artan fonksiyonun farkı da artandır" diyor. Doğru mu?
Yanlış. $f(x) = x$ ve $g(x) = 2x$ artandır, ama $(f - g)(x) = -x$ azalandır. Bu bir karşı örnektir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.