Çözümü göster
Üstel tanım $x=2^4=16$ verir; bulunan girdi pozitiftir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Logaritmik denklem ve eşitsizliklerde bilinmeyen logaritmanın içindedir. Logaritmanın tanım kümesi kısıtlı olduğundan çözümün hep tanım koşuluyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Çözüme önce tanım koşullarını yazarak başlanır: logaritmanın içindeki ifade pozitif olmalıdır. $\log_a f(x) = \log_a g(x)$ ise $f(x) = g(x)$ (bire birlik), $\log_a f(x) = c$ ise $f(x) = a^c$ dir. Toplam ya da fark içeren denklemlerde önce işlem özellikleri uygulanır: $\log_2(x + 1) + \log_2 3 = \log_2 15$ için $\log_2 3(x + 1) = \log_2 15$ ve $x + 1 = 5$, $x = 4$. Bulunan değer tanım kümesinde değilse çözüm değildir (yabancı kök).
$a > 1$ iken $\log_a f(x) < \log_a g(x) \iff 0 < f(x) < g(x)$ (yön korunur). $0 < a < 1$ iken $\log_a f(x) < \log_a g(x) \iff f(x) > g(x) > 0$ (yön değişir). Her iki durumda da tanım koşulu eşitsizliğe eklenir. Örneğin $\log_2(x - 1) < 3$ için $0 < x - 1 < 8$ ve $1 < x < 9$ olur.
$\log_a x = c$ denkleminin çözümü $y = \log_a x$ eğrisi ile $y = c$ doğrusunun kesişimidir. Çözüm kümesi aralık olduğunda tam sayı çözümlerin sayısı sorulabilir; uç noktaların çözüme dâhil olup olmadığına dikkat edilir.
Örnek 1. $\log_3(2x - 1) = 2$ denklemini çözünüz.
Tanım koşulu $2x - 1 > 0$ dır. $2x - 1 = 3^2 = 9$ ten $x = 5$; tanım koşulunu sağlar.
Örnek 2. $\log_2(x - 5) = \log_2(2x - 1)$ denklemini çözünüz.
Bire birlikten $x - 5 = 2x - 1$ ve $x = -4$ bulunur. Oysa $x - 5 = -9 < 0$ olduğundan tanım koşulu sağlanmaz; $x = -4$ yabancı köktür. Denklemin çözümü yoktur.
Örnek 3. $\log_{1/2}(x - 2) \ge 2$ eşitsizliğini çözünüz.
Tanım koşulu $x - 2 > 0$ dır. $2 = \log_{1/2}\dfrac{1}{4}$ ve taban $1$ den küçük olduğundan yön değişir: $x - 2 \le \dfrac{1}{4}$, yani $x \le \dfrac{9}{4}$. Tanım koşuluyla birleşince çözüm kümesi $\left(2, \dfrac{9}{4}\right]$ dir.
Örnek 4. $\log_2(x - 1) < 3$ eşitsizliğinin çözüm kümesindeki tam sayıları bulunuz.
$0 < x - 1 < 8$ ten $1 < x < 9$ dur. Tam sayılar $2, 3, 4, 5, 6, 7, 8$ olmak üzere $7$ tanedir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.