Çözümü göster
Her gerçek açı için birim çemberin düşey koordinatı tanımlıdır. Bu koordinat $-1$ ile $1$ arasında olup iki uç değeri de alır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Sinüs ve kosinüs, birim çemberden elde edilen ve periyodik olarak tekrar eden fonksiyonlardır. Bu fonksiyonların tanım kümesi, görüntü kümesi, periyodu, artan ve azalan olduğu aralıklar gibi nitel özelliklerini grafiklerinden okuruz.
$f(x) = \sin x$ fonksiyonunun tanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $[-1, 1]$ dir. Periyodu $2\pi$ dir: $\sin(x + 2\pi) = \sin x$. Tek fonksiyondur ($\sin(-x) = -\sin x$) ve grafiği orijine göre simetriktir. Sıfırları $x = k\pi$ ($k \in \mathbb{Z}$) dir. $(0, \pi)$ aralığında pozitif, $(\pi, 2\pi)$ aralığında negatiftir. $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ aralığında artan, $\left[\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{3\pi}{2}\right]$ aralığında azalandır. Maksimum değeri $1$ ($x = \dfrac{\pi}{2} + 2k\pi$), minimum değeri $-1$ ($x = -\dfrac{\pi}{2} + 2k\pi$) dir.
$f(x) = \cos x$ fonksiyonunun tanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $[-1, 1]$, periyodu $2\pi$ dir. Çift fonksiyondur ($\cos(-x) = \cos x$) ve grafiği $y$ eksenine göre simetriktir. Sıfırları $x = \dfrac{\pi}{2} + k\pi$ dir. $[0, \pi]$ aralığında azalan, $[\pi, 2\pi]$ aralığında artandır. Maksimum değeri $1$ ($x = 2k\pi$), minimum değeri $-1$ ($x = \pi + 2k\pi$) dir. Kosinüs grafiği, sinüs grafiğinin $\dfrac{\pi}{2}$ sola ötelenmişidir: $\cos x = \sin\left(x + \dfrac{\pi}{2}\right)$.
$\sin$ ve $\cos$ fonksiyonları $\mathbb{R}$ üzerinde bire bir değildir; aynı değeri sonsuz sayıda noktada alırlar. Ancak uygun bir aralıkta bire bir olurlar: $\sin$, $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ da, $\cos$, $[0, \pi]$ de bire birdir. $\mathbb{R}$ den $\mathbb{R}$ ye tanımlı olarak örten değildir; görüntü kümesi $[-1, 1]$ olduğundan $[-1, 1]$ aralığına örtendir.
İki grafik $\dfrac{\pi}{2}$ kadar kaymış aynı şekildir. $\sin x = \cos x$ denkleminin çözümleri iki grafiğin kesişim noktalarıdır: $x = \dfrac{\pi}{4} + k\pi$. $[0, 2\pi]$ aralığında iki kesişim noktası vardır: $x = \dfrac{\pi}{4}$ ve $x = \dfrac{5\pi}{4}$.
Örnek 1. $[0, 2\pi]$ aralığında $\sin x > 0$ ve $\sin x$ in artan olduğu aralığı bulunuz.
$\sin x > 0$ olduğu aralık $(0, \pi)$ dir. $\sin$ ın artan olduğu aralıklar $\left[0, \dfrac{\pi}{2}\right]$ ve $\left[\dfrac{3\pi}{2}, 2\pi\right]$ dir. Her iki koşulu sağlayan aralık $\left(0, \dfrac{\pi}{2}\right]$ dir.
Örnek 2. $[0, 2\pi]$ aralığında $\cos x \le 0$ eşitsizliğinin çözüm kümesi nedir?
$\cos x$ in sıfırları $\dfrac{\pi}{2}$ ve $\dfrac{3\pi}{2}$ dir ve bu iki nokta arasında negatiftir. Çözüm kümesi $\left[\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{3\pi}{2}\right]$ dir.
Örnek 3. $\sin$ ve $\cos$ grafikleri $[0, 2\pi]$ aralığında kaç noktada kesişir? Kesişim noktalarının apsisleri nedir?
$\sin x = \cos x$ denkleminden $\tan x = 1$ gelir; $x = \dfrac{\pi}{4}$ ve $x = \dfrac{5\pi}{4}$. Grafikler iki noktada kesişir.
Örnek 4. Birisi "$\sin x$ fonksiyonu bire birdir, çünkü bir değer alır" diyor. Bu doğru mu?
Yanlış. $\sin 0 = \sin \pi = 0$ olduğundan $\sin$, $\mathbb{R}$ üzerinde aynı değeri farklı noktalarda alır; bire bir değildir. Ancak $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ gibi uygun bir aralığa kısıtlandığında bire bir olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.