MegaSoru

Sinüs ve Kosinüs Fonksiyonları 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Sinüs ve Kosinüs Fonksiyonları Konu Anlatımı

Sinüs ve kosinüs, birim çemberden elde edilen ve periyodik olarak tekrar eden fonksiyonlardır. Bu fonksiyonların tanım kümesi, görüntü kümesi, periyodu, artan ve azalan olduğu aralıklar gibi nitel özelliklerini grafiklerinden okuruz.

Sinüs fonksiyonu

$f(x) = \sin x$ fonksiyonunun tanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $[-1, 1]$ dir. Periyodu $2\pi$ dir: $\sin(x + 2\pi) = \sin x$. Tek fonksiyondur ($\sin(-x) = -\sin x$) ve grafiği orijine göre simetriktir. Sıfırları $x = k\pi$ ($k \in \mathbb{Z}$) dir. $(0, \pi)$ aralığında pozitif, $(\pi, 2\pi)$ aralığında negatiftir. $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ aralığında artan, $\left[\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{3\pi}{2}\right]$ aralığında azalandır. Maksimum değeri $1$ ($x = \dfrac{\pi}{2} + 2k\pi$), minimum değeri $-1$ ($x = -\dfrac{\pi}{2} + 2k\pi$) dir.

Kosinüs fonksiyonu

$f(x) = \cos x$ fonksiyonunun tanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $[-1, 1]$, periyodu $2\pi$ dir. Çift fonksiyondur ($\cos(-x) = \cos x$) ve grafiği $y$ eksenine göre simetriktir. Sıfırları $x = \dfrac{\pi}{2} + k\pi$ dir. $[0, \pi]$ aralığında azalan, $[\pi, 2\pi]$ aralığında artandır. Maksimum değeri $1$ ($x = 2k\pi$), minimum değeri $-1$ ($x = \pi + 2k\pi$) dir. Kosinüs grafiği, sinüs grafiğinin $\dfrac{\pi}{2}$ sola ötelenmişidir: $\cos x = \sin\left(x + \dfrac{\pi}{2}\right)$.

Bire birlik ve örtenlik

$\sin$ ve $\cos$ fonksiyonları $\mathbb{R}$ üzerinde bire bir değildir; aynı değeri sonsuz sayıda noktada alırlar. Ancak uygun bir aralıkta bire bir olurlar: $\sin$, $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ da, $\cos$, $[0, \pi]$ de bire birdir. $\mathbb{R}$ den $\mathbb{R}$ ye tanımlı olarak örten değildir; görüntü kümesi $[-1, 1]$ olduğundan $[-1, 1]$ aralığına örtendir.

Sinüs ve kosinüs grafiklerinin ilişkisi

İki grafik $\dfrac{\pi}{2}$ kadar kaymış aynı şekildir. $\sin x = \cos x$ denkleminin çözümleri iki grafiğin kesişim noktalarıdır: $x = \dfrac{\pi}{4} + k\pi$. $[0, 2\pi]$ aralığında iki kesişim noktası vardır: $x = \dfrac{\pi}{4}$ ve $x = \dfrac{5\pi}{4}$.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $[0, 2\pi]$ aralığında $\sin x > 0$ ve $\sin x$ in artan olduğu aralığı bulunuz.

$\sin x > 0$ olduğu aralık $(0, \pi)$ dir. $\sin$ ın artan olduğu aralıklar $\left[0, \dfrac{\pi}{2}\right]$ ve $\left[\dfrac{3\pi}{2}, 2\pi\right]$ dir. Her iki koşulu sağlayan aralık $\left(0, \dfrac{\pi}{2}\right]$ dir.

Örnek 2. $[0, 2\pi]$ aralığında $\cos x \le 0$ eşitsizliğinin çözüm kümesi nedir?

$\cos x$ in sıfırları $\dfrac{\pi}{2}$ ve $\dfrac{3\pi}{2}$ dir ve bu iki nokta arasında negatiftir. Çözüm kümesi $\left[\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{3\pi}{2}\right]$ dir.

Örnek 3. $\sin$ ve $\cos$ grafikleri $[0, 2\pi]$ aralığında kaç noktada kesişir? Kesişim noktalarının apsisleri nedir?

$\sin x = \cos x$ denkleminden $\tan x = 1$ gelir; $x = \dfrac{\pi}{4}$ ve $x = \dfrac{5\pi}{4}$. Grafikler iki noktada kesişir.

Örnek 4. Birisi "$\sin x$ fonksiyonu bire birdir, çünkü bir değer alır" diyor. Bu doğru mu?

Yanlış. $\sin 0 = \sin \pi = 0$ olduğundan $\sin$, $\mathbb{R}$ üzerinde aynı değeri farklı noktalarda alır; bire bir değildir. Ancak $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$ gibi uygun bir aralığa kısıtlandığında bire bir olur.

Özetle

  • $\sin$ ve $\cos$ nin görüntü kümesi $[-1, 1]$, periyodu $2\pi$ dir; $\sin$ tek, $\cos$ çift fonksiyondur.
  • $\sin$ nın sıfırları $k\pi$, $\cos$ nin sıfırları $\dfrac{\pi}{2} + k\pi$ dir.
  • Maksimum $1$, minimum $-1$ dir.
  • $\mathbb{R}$ de bire bir değillerdir; uygun aralıkta (örneğin $\sin$ için $\left[-\dfrac{\pi}{2}, \dfrac{\pi}{2}\right]$) bire birdirler.
  • $\cos x = \sin\left(x + \dfrac{\pi}{2}\right)$; grafikler $\dfrac{\pi}{2}$ kaymış aynı şekildir.

Sinüs ve Kosinüs Fonksiyonları — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$f(x)=\sin x$ fonksiyonunun en geniş gerçek tanım kümesi ve görüntü kümesi hangisidir?
ATanım kümesi $[-1,1]$, görüntü kümesi $\mathbb{R}$.
BTanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $(0,1)$.
CTanım kümesi $\mathbb{R}$, görüntü kümesi $[-1,1]$.
DTanım kümesi $[0,2\pi]$, görüntü kümesi $[-1,1]$.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Her gerçek açı için birim çemberin düşey koordinatı tanımlıdır. Bu koordinat $-1$ ile $1$ arasında olup iki uç değeri de alır.
2Kolay
$0\le u<v\le\pi/2$ için hangi karşılaştırma doğrudur?
A$\sin u<\sin v$.
B$\sin u>\sin v$.
C$\sin u=\sin v$.
D$\sin u+\sin v=0$.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Sinüs $[0,\pi/2]$ üzerinde kesin artandır. Bu nedenle daha büyük açı daha büyük sinüs değerine karşılık gelir.
3Orta
Bir öğrenci "Sinüs $[0,\pi/2]$ üzerinde arttığına göre tüm gerçek sayılarda artar." diyor. Hangi karşı örnek çıkarımı çürütür?
A$0<\pi/6$ iken $\sin0=0<1/2=\sin(\pi/6)$.
B$\pi<3\pi/2$ iken $\sin\pi=0$ ve $\sin(3\pi/2)=1$.
C$-\pi/2<0$ iken $\sin(-\pi/2)=-1<0=\sin0$.
D$\pi/2<\pi$ iken $\sin(\pi/2)=1>0=\sin\pi$.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Artanlık için küçük girdinin değeri büyük girdinin değerini aşmamalıdır. $\pi/2$ ve $\pi$ girdilerinde bu koşul bozulur; yerel artanlık tüm gerçek tanıma taşınamaz.
4Orta
$g(x)=\cos x$ için $g(x+2\pi)=g(x)$ eşitliğinin tüm gerçek $x$ değerlerinde sağlanmasının gerekçesi hangisidir?
AYarım tur sonunda yatay koordinat her zaman aynı kalır.
BHer iki farklı açının kosinüsleri eşittir.
CKosinüs yalnız birinci bölgede tanımlıdır.
DBir tam tur sonunda birim çemberde aynı noktaya ve aynı yatay koordinata dönülür.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$2\pi$ radyan bir tam turdur. Açının son kolu ve birim çember noktası aynı kalınca kosinüsü veren yatay koordinat değişmez.
5Zor
xyπ/2π3π/22π5π/23π7π/24π−11f
Verilen $f$ grafiğinin $[\pi/4,17\pi/4]$ aralığındaki parçası inceleniyor. Bu parçada yatay eksenle kaç kesişme vardır ve gerekçe hangisidir?
A5 kesişme vardır; $0$ girdisi de sayılır.
B4 kesişme vardır; $\pi,2\pi,3\pi,4\pi$ girdilerinde eğri sıfır olur.
C3 kesişme vardır; $4\pi$ sağ uç dışında kalır.
D2 kesişme vardır; her tam turda yalnız bir sıfır olur.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğri sinüstür ve sıfırları tam sayı pi katlarıdır. $\pi/4\le k\pi\le17\pi/4$ koşulunu sağlayan tam sayılar $1,2,3,4$ olur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular