MegaSoru

Logaritmanın İşlem Özellikleri ve Taban Değiştirme 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Logaritmanın İşlem Özellikleri ve Taban Değiştirme Konu Anlatımı

Logaritmanın işlem özellikleri, çarpma ve bölme işlemini toplama ve çıkarmaya, kuvvet almayı çarpmaya dönüştürür. Taban değiştirme formülü ise farklı tabanlardaki logaritmaları karşılaştırmayı ve sadeleştirmeyi sağlar.

İşlem özellikleri

$a > 0$, $a \ne 1$ ve $x, y > 0$ için:
• $\log_a(xy) = \log_a x + \log_a y$
• $\log_a\dfrac{x}{y} = \log_a x - \log_a y$
• $\log_a x^k = k\log_a x$
• $\log_a a^x = x$ ve $a^{\log_a x} = x$
Örneğin birincisinin nedeni şudur: $u = \log_a x$ ve $v = \log_a y$ ise $a^u = x$, $a^v = y$ ve $xy = a^{u + v}$ olduğundan $\log_a(xy) = u + v$ dir. Ama $\log_a(x + y)$ için böyle bir özellik yoktur.

Taban değiştirme

$c > 0$, $c \ne 1$ için
$\log_a b = \dfrac{\log_c b}{\log_c a}$
dir. Buradan $\log_a b \cdot \log_b c = \log_a c$ ve $\log_a b = \dfrac{1}{\log_b a}$ çıkar. Ayrıca $\log_{a^m} b^n = \dfrac{n}{m}\log_a b$ dir. Örneğin $\log_4 8 = \dfrac{\log_2 8}{\log_2 4} = \dfrac{3}{2}$ dir.

Rasyonel ve irrasyonel logaritmalar

Bir sayının logaritması, sayı tabanın tam kuvvetiyse tam sayıdır ($\log_2 8 = 3$), tabanın rasyonel kuvvetiyse rasyoneldir ($\log_2 \sqrt{2} = \dfrac{1}{2}$). $\log_2 3$ ise irrasyoneldir: rasyonel olsaydı $\log_2 3 = \dfrac{p}{q}$ için $2^p = 3^q$ olurdu; ama bir çift sayı ile bir tek sayı eşit olamaz. Tablo ve grafik üzerinden de $\log_2 3$ ün iki tam sayı arasında ($1 < \log_2 3 < 2$) olduğu görülür.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $\log_2 12 + \log_2\dfrac{2}{3}$ ifadesinin değerini bulunuz.

$\log_2\left(12 \cdot \dfrac{2}{3}\right) = \log_2 8 = 3$ tür.

Örnek 2. $\log 2 = a$ ve $\log 3 = b$ ise $\log 12$ yi $a$ ve $b$ cinsinden yazınız.

$12 = 2^2 \cdot 3$ olduğundan $\log 12 = 2\log 2 + \log 3 = 2a + b$ dir.

Örnek 3. $\log_2 3 \cdot \log_3 8$ çarpımının değerini bulunuz.

Taban değiştirmeyle $\log_2 3 \cdot \log_3 8 = \log_2 8 = 3$ tür.

Örnek 4. Birisi "$\log(a + b) = \log a + \log b$ dir" diyor. Doğru mu?

Yanlış. $a = b = 10$ için $\log 20 \approx 1{,}3$ iken $\log 10 + \log 10 = 2$ dir. Toplamın logaritması yoktur; doğru olan $\log(ab) = \log a + \log b$ dir.

Özetle

  • $\log_a(xy) = \log_a x + \log_a y$, $\log_a\dfrac{x}{y} = \log_a x - \log_a y$, $\log_a x^k = k\log_a x$.
  • Taban değiştirme: $\log_a b = \dfrac{\log_c b}{\log_c a}$; $\log_a b \cdot \log_b c = \log_a c$; $\log_a b = \dfrac{1}{\log_b a}$.
  • $\log_a a^x = x$, $a^{\log_a x} = x$.
  • $\log(x + y)$ için toplam özelliği yoktur.
  • Tam kuvvet olmayan sayıların logaritması genellikle irrasyoneldir.

Logaritmanın İşlem Özellikleri ve Taban Değiştirme — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$\log_2 4+\log_2 8$ kaçtır?
A$2$
B$3$
C$5$
D$6$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Çarpım özelliği toplamı $\log_2 32$ yapar; $2^5=32$ olduğundan sonuç 5'tir.
2Kolay
$\log_2 3\cdot\log_3 8$ kaçtır?
A$1$
B$2$
C$3$
D$8$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Zincir kuralıyla çarpım $\log_2 8=3$ olur.
3Orta
Öğrenci $\log_3 81-\log_3 9=\log_3(81-9)$ yazıyor. Bu adımı hangi işlemle düzeltmelidir?
A$\log_3(81/9)=9$.
B$\log_3(81/9)=\log_3 9=2$.
C$\log_3(81-9)=\log_3 72$.
D$\log_3 81/\log_3 9=2$ farkın yerine yazılmalıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Logaritmaların farkı girdilerin bölümünün logaritmasıdır; $81/9=9$ ve $3^2=9$ sonucu verir.
4Orta
$\log_5 7$ ile $\log_7 5$ çarpımının 1 olmasının gerekçesi hangisidir?
Aİki logaritmanın toplamı her zaman 1 olur.
BTaban değiştirmede kesirler $\ln7/\ln5$ ve $\ln5/\ln7$ olur.
CTabanlar farklıysa her logaritmanın değeri 1 olur.
DGirdiler çarpılınca tabanlar toplanır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Pozitif, birden farklı 5 ve 7 için logaritmalar sıfır değildir; karşılıklı kesirlerin çarpımı 1 olur.
5Zor
$\log_2 3=p/q$ varsayımında $p,q$ pozitif tam sayılar olsun. Hangi çelişki irrasyonelliği kanıtlar?
A$2^p=3^q$ gerekir; iki taraf pozitif olduğundan çelişir.
B$p+q=5$ gerekir; toplam tek olduğundan çelişir.
C$2p=3q$ gerekir; bu eşitliğin çözümü yoktur.
D$2^p=3^q$ gerekir; sol çift, sağ tek olduğundan eşitlik imkânsızdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Pozitif logaritmanın rasyonel varsayımı üstel tanımla $2^p=3^q$ verir; çiftlik ve teklik bir sayıda birlikte olamaz.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular